Tag Archives: zegama

Ikuskizun bikaina, goreneko egur ikatza

Gaur txondorraren inguruan jendetza elkartu gara Zegaman, txondorretik egur ikatza nola ateratzen zen ikusteko. Jose Ramon, Marron, ikazkinak esplikatu digu nola izan den prozesu guztia eta egur ikatza nola atera behar zuen.

Zegamako haurrak ere kontatu digute ze ikasi duten egindako tailerretan Anduetza parketxearen eskutik. Zegamako Nikolas Zabaleta ere izan dugu, bera gazte zenean ikazkinen artean basoan izandako bizipenak kontatzen.  Elkarrizketa hauek bideratzeko Julian Belokiren laguntza izan dugu, gidari aparta. Eta nola ez, jai giroa osatzeko Tobera musika eskolaren eta Orkatz abesbatzaren dantza eta soinuak izan ditugu lagun.

Mila esker denoi Udala eta Anduetza parketxearen partetik!

Advertisements

Txondorraren itzalera jaialdia

Datorren azaroaren 11ean, igandean, Txondorra itzaltzeko jaialdia izango da Zegaman. Etorri txondorraren ingurura eta parte hartu jai giroan burutuko dugun itzalera honetan eta egur ikatza ateratzeko lanetan!!

Udazken honetan zehar, txondorraren prozesu guztia ikusi da Zegaman; eraikuntzaren prozesua, piztea, itzalera eta egur ikatzaren ateratzea hain zuzen ere. Antzinako garaietan hasi eta duela hamarkada gutxi arte gure basoetan garrantzi handia izan du ikazkintzak. Izan ere, txondorrak erabiltzen ziren egur-ikatza ateratzeko, honako hau bero-ahalmen handiko erregaia baitzen. Egun, ogibide hau desagertu egin den arren, oraindik ere baditugu txondorren aztarnak Aizkorriko basoetan. Honela bada, urtetan zehar Aizkorri-Aratz Natura Parkeko basoetan horren garrantzitsua izan den ogibidea gaur egunera ekartzeko asmoz, txondorra eraiki, piztu eta itzali da Zegaman.

Jai giroan piztutako txondorra

Atzo, urriak 13, Zegaman, Anduetza parketxearen ondoan kokatu den txondorra jai giroan piztu genuen. Zegama eta Gipuzkoa osoko jendea bertaratu zen jaialdira Jose Ramon, Marron, ikazkina lanean ikusteko asmoz.

Zegamako plazatik kalejiran igo ginen Tobera musika eskolaren partaidetzari esker. Ondoren txondorraren inguruan, gitarra joleak izan genituen lagun. Bukatzeko, Zegamako dantzariak Agurra eskeini zioten txondorrari, Tobera musika eskolako doinuarekin eta Orkatz abesbatzaren ahotsekin.

Jai giro aparta honetan, txingarrak prest zeudelarik txondorra pizten hasi ginen, ikazkinaren laguntzaileak medio. Txingarrak sartu eta gero, tximinia osatzeko egurra eta lurra sartu zuen ikazkinak. Bukatzeko tapa jarri eta txondorrak arnasa hartu zezan zuloak egin zizkion.

Gogoratu datorren igandean, urriaren 21ean, zuhaitz lepatuak ezagutzeko ibilaldi gidatua dugula Alvaro Aragon Ruanoren eskutik. Zuhaitz lepatuak, txondorrak, eraikitzeko ezinbestea den egurra ematen zuten zuhaitzak dira besteak beste. Honetarako 200 urte inguru izango dituen pago motza bisitatuko dugu. Animatu zaitez!

San Adrianek gordetzen dituen sekretuak

San Adrian igarobidean gauzatzen ari diren indusketa arkeologikoen azken aurkikuntzak ezagutu nahi badituzu, uztailaren 21 eta 28an Anduetza Parketxeak ibilaldi gidatua antolatu du bertara.

Ibilaldi erraza izango da da, San Adrian igarobidera iritsiko dena. Bertan, arkeologoek azken indusketa kanpaina honetan zer aurkitu duten azalduko digute, baita igarobideak izan dituen hainbat biztanleen historiak ere.

Etorri gure inguruko gizateriaren ondarea ezagutzera!

Últimos descubrimientos en el paso de San Adrian

Si quieres conocer cuáles han sido los últimos hallazgos en las excavaciones arqueológicas que se están realizando en el paso de San Adrian, los días 21 y 28 de julio el Parketxe Anduetza ha organizado una visita guiada.

Después de un pequeño recorrido se llegara al paso de San Adrian. Una vez allí, los propios arqueólogos serán los que nos cuenten qué han encontrado durante esta última campaña de excavación. Además nos harán un repaso de cada época histórica en la que se ha habitado el paso.

¡Ven a conocer nuestro patrimonio de la humanidad!

Indusketa arkeologikoa_San Adrian_2018 (1)

Historiaurrekoek lez ehizan / Cazando como en la prehistoria

Historiaurreko arma-jokoak, Historiaurrean zehar ehizarako nahiz gudarako egindako jaurtigai-armak erabiltzen dituzten kirol probak dira (Historiaurrea metalen eta idazketaren aurreko aldia bezala ulertzen da hemen).

Ekainaren 30 eta uztailaren 1eko asteburuan, San Adrian-Leizarrate igarobidean, Aizkorri-Aratz Natura Parkearen bihotzean, Europako Historiaurreko XXVIII. arku eta bultzagailu tiro txapelketako manga bat ospatuko da.

“Historiaurreko Olinpiada” moduko honen helburu nagusia historiaurrean erabiltzen ziren bi ehiza-tresnaren erabilera zabaltzea da, bultzagailuaren eta arkuarena alegia. Txapelketa honek izaera parte-hartzailea eta ludikoa du eta honenbestez, publiko orokorrari eta mota honetako jardueretan interesa duen orori dago zuzendua.

Hauxe da egitaraua:

Ekainak 30, larunbata

11:00-13:00 Parte-hartzaileen harrera eta izen ematea. Lekua: Aizkorri-Aratz Parke Naturaleko Interpretazio Zentroa (Zegama).
13:30 Bazkaria. Bazkarietara inskribatuak tiketak aurkeztu beharko dituzte. Lekua: Jatetxea Zegaman.
16:00-16:15 San Adrian-Leizarraten bidean dauden lan arkeologikoen aurkezpen laburra. Lekua: San Adrián-Leizarrate koba.
16:00-19:00 Bultzagailuzko tiro txapelketa. Lekua: San Adrián-Leizarrate inguruko ehiza-ibilbidea.
18:00-20:00 Historiaurreko tailerrak publiko guztiarentzat, EKAINBERRIren eskutik. Lekua: Aizkorri-Aratz Parke Naturaleko Interpretazio Zentroa (Zegama).
20:00-21:00 Bultzagailuz tiro erakustaldia. Trebetasun proba irekia. Lekua: Zegamako Enparantza.
21:30 Parte-hartzaileen arteko adiskidetasuneko afaria. Afarira inskribatuak tiketak aurkeztu beharko dituzte. Lekua: Zegamako Enparantza.
Uztailak 1, igandea

10:00-13:00 Arkuz tiro txapelketa. Lekua: San Adrian-Aizkorri inguruko ehiza-ibilbidea.

13:30 Bazkaria. Bazkarietara inskribatuak tiketak aurkeztu beharko dituzte. Lekua: Zegamako Ostatua.
16:00 Sailkapena eta diploma eta sarien banaketa. Agurra. Lekua: Aizkorri-Aratz Parke Naturaleko Interpretazio Zentroa (Zegama).

Informazio gehiagorako sakatu HEMEN.

_________________________________________________________________________________________________

Los juegos de armas prehistóricas son pruebas deportivas que emplean armas arrojadizas, de caza o de guerra, utilizadas durante la Prehistoria (período en que no se conocen ni los metales ni la escritura).

El fin de semana del 30 y 1 de julio se va a celebrar en el entorno del Túnel de San Adrian-Leizarrate, en pleno Parque Natural de Aizkorri-Aratz, una de las mangas del XXVIII. Campeonato Europeo de Tiro con Arco y Propulsor prehistóricos.

Esta especie de “Olimpiadas prehistóricas” tiene como objeto difundir el uso de dos herramientas de caza habitualmente empleadas en la Prehistoria. Las jornadas de competición presentan un carácter fundamentalmente lúdico y participativo y están dirigidas al público en general y a todas aquellas personas con interés por este tipo de prácticas.

Este es el programa:

Sábado 30 de junio

11:00-13:00 Recepción de participantes y formalización de la inscripción. Lugar: Centro de Interpretación del Parque Natural Aizkorri-Aratz (Zegama)
13:30 Comida. Los inscritos para las comidas deberán presentar los tickets correspondientes. Lugar: Restaurante en Zegama.
16:00-16:15 Breve presentación in situ de los trabajos arqueológicos y del yacimiento en la cueva de San Adrián-Leizarrate. Lugar: Cueva de San Adrián-Leizarrate.
16:00-19:00 Campeonato de tipo con Propulsor. Lugar: Recorrido de caza en torno a San Adrián-Leizarrate.
18:00-20:00 Talleres de animación prehistórica para todos los públicos, a cargo de EKAINBERRI. Lugar: Centro de Interpretación del Parque Natural Aizkorri-Aratz (Zegama).
20:00-21:00 Demostración de tiro con propulsor. Prueba de precisión libre. Lugar: Plaza de Zegama.
21:30 Cena de confraternización. Los inscritos para las comidas deberán presentar los tickets correspondientes. Lugar: Plaza de Zegama.

Domingo 1 de julio

10:00-13:00 Campeonato de tiro con Arco. Lugar: Recorrido de caza en torno a San Adrián-Aizkorri.
13:30 Comida. Los inscritos para las comidas deberán presentar los tickets correspondientes. Lugar: Restaurante de Zegama.
16:00 Entrega de premios y diplomas. Despedida. Lugar: Centro de Interpretación del Parque Natural Aizkorri-Aratz (Zegama).

Para más información hacer clic AQUÍ.

 

KARTELA-001

Zegama – Otzaurteko Orientazio Proba

Zegama, natura, mendia eta kirola ondo uztartzen diren hitzak direla ez dago zalantzarik. Bertako paisaia eta mendiek, inguruaz gozatzeko aukera paregabea eskaintzen dute, eta mendi maratoiaz gain, bestelako natura eta mendiko kirolak ere badute tokia Zegaman, nola ez!

Datorren ekainak 9 eta 10ean, Zegamako herria eta Otzaurteko inguruak, urteko Euskal Herriko orientazio probarik garrantzitsuenaren lekuko izango dira. GOT-ek (Gipuzkoako Orientazio Taldeak) Zegamako udala, Goierri Turismo, eta Gipuzkoako Parketxe Sarearen laguntzarekin ipar ligarako eta Pyrene ligarako baliagarria izango den asteburuko orientazio proba antolatuko du, bertan izango direlarik, Katalunia, Asturias, Gaztela edo Frantziako orientazio kirolaririk abilenak.

Kartela

Guztira 3 proba antolatuko dira. Lehena, ekainak 9 larunbatean izango da, distantzia ertaineko aldapa beherako proba bat, eta Beundako lepotik abiatu eta Otzaurteko lepoan amaituko da. Larunbat arratsaldean berriz, parte hartzaileak Zegamako herrira hurbilduko dira, eta herriko pilotalekuan zain egon ostean,  17.30tan herrian barrena, sprint modalitateko proba azkar eta dibertigarri bat izango dute zain.

Bukatzeko igande goizean, berriz ere Otzaurteko lepora igo, eta distantzia luzeko proba bat ospatuko da goiz guztian zehar. Amaitutakoan, sari banaketa  eguerdiko 14.00 tan izango delarik.

Orientazio kirola, maila eta gaitasun fisiko guztietako parte hartzaileentzako kirola da. Zegaman, 2 kilometroko ibilbide xamurrak edo 8 kilometroko mendiko buelta teknikoak. Eliteko orientazio kirolariekin batera, familia eta lagunek ere parte hartu ahal izango dute proba hauetan. Eta aukera paregabea izango da, mapa eta iparorratzarekin mendian edo herrian norberaren orientazio gaitasunak  ikusi eta ikasteko. Oinez, korrika, lagun artean edo lehiatzen, orientazio kirolaz gozatu ahal izango da.

Horretaz gain, azpimarratu behar da, orientazio kirola ezagutzeko, urte guztian zehar aukera dagoela Zegamako orientazio zirkuituaren bitartez, zehazki Anduetza parketxera hurbilduz eta bertan banatzen diren maparekin.

Informazioa eta izen ematea: http://gotorientazioa.org/zegama-otzaurte-2018-liga-norte/

Aste Santua eta Pazko Astea Gipuzkoako Natura Parkeetan

Burdinolak, erleak, meategiak, saroiak, errotak, mitologia, orientazio jolasak, gaztagintza…

Urtero bezala, aurtengoan ere, gipuzkoar asko irtengo da kanpora Aste Santuan eta Pazko Astean, baina ez dira gutxi (ematen duena baino gehiago) Probintzian geratzen diren herritarrak, eta horiei, jakina, kanpotik hona datozen bisitariak erantsi behar zaizkie.

Urrutira joan gabe natura-aisiaz gozatu nahi duten gipuzkoarrentzat eta ondoko lurraldeetatik nahiz urruneko herrialdeetatik gurera datozenentzat, egitarau aberatsa prestatu dute Gipuzkoako lau Natura Parkeen erakusleiho diren parketxeetan. Guztiontzako planak daude proposamenean: familian egitekoak, bakarka egitekoak, naturarekin loturikoak, kultur ondarea ezagutzera ematen dutenak…

Pagoetako Natur Parkean (Aian), adibidez, Aste Santuko egun guztietan eta Pazko Asteko asteburuan Agorregiko burdinola martxan jarriko da; oraindik hara bertaratu ez den norbait badago, zur eta lur geratuko da hango hauspo, gabia eta gurpil hidraulikoaren mugimendu eta hotsarekin. Iturrarango parketxean bertan borobildu daiteke goiza, erlauntzen irekierarekin harrituz, lorategi botanikoaz gozatuz edo orientazio zirkuitua frogatuz, bai familian, bai bakarka.

IRUDI HANDIA.jpg
Iturraran parketxea (Aia)

 

Aparteko beste aukera Aiako harriko Natura Parkean dagoen Arditurriko (Oiartzungo) meatze-gunea bisitatzea da: kaskoa jantzi, lurraren erraietara sartu eta garai batean ilunpearen isiltasunean han lan egin zuten meatzariek sentitzen zutena bizitzea. Gainera, aurten, txu-txua trenean gerturatu daiteke meategietara, Pagoaldea industrialdetik abiatuz. Beste egun-pasa bat Aiako harria Natura Parketik atera gabe: Hernanin, Akola inguruko trikuharri eta saroiak ikusi ondoren, nahi duenak, Larregaingo sagardotegian amaitu dezake goiza, upel artean, sagardo berria dastatuz.

Tren berdea 001
Txu-txu trena Arditurrin

 

Ataunen ere, Aralarko Natura parkean oraingoan, gorputzarenak ez ezik, izpirituaren beharrak asebetetzeko aukera dago, talo-tailerraren aitzakian, Barandiaran museoa nahiz hango errota eta zerrategi hidrauliko ikusgarria bisitatuz. Aurtengoan, gainera, mitologia orientazio jolasa izango da familientzat. Lizarrustiko parketxea ere hor dago, aterpetxe zein jatetxe eta guzti. Hain gertu, eta, era berean, hain urruti dagoen Natura Parke zoragarriaz gozatzeko mendi ibilaldia egiteko aukera izango dute nahi duten guztiek.

DSC_0048.JPG
Barandiaran Museoa (Ataun)

Eta Aizkorri-Aratzeko Natura parkean zer? Bada, berrikuntza franko. Batetik, Zegaman dagoen Anduetza parketxeak, Goierriko hainbat txoko eder bisitatzeko abiapuntu paregabea denak, zein baino zein erakargarriagoak diren bi jarduera antolatu ditu datozen egunotarako: familientzat orientazio ibilbidea eta “jaten den egurrik ba al dago” saio kitzikagarria, azken hau Anduetzan bertan.

image033 (1)
Orientazio jolasa familientzat

 

Aizkorri mendiaren beste aldean, azkenik, Arantzazu dago. Euskal arte garaikidearen erakuskari ezin hobea den Santutegiaz eta Natura Parkearen sekretuak erakutsiko dizkigun parketxeaz gainera, iaz irekitako aterpetxea dago han, Gandiaga I eraikinean, ondo lo egin eta egun batzuetan autoaz ahaztu nahi dutenentzat. Agerikoa da Arantzazun aisiarako aukerak ugariak direla, baina, labur beharrez, bat aukeratu behar eta honakoa gomendatzen dugu: ibilbide irisgarritik Gomiztegiraino joan, artzaintzaren eta gaztagintzaren nondik norakoak bertatik bertara ezagutu eta, Euskal Herrian gaudenez, nola ez, ardi latxaren esnearekin egindako gutiziekin sabelari atsegin eman.

20170415_110913 (1)
Artzain-zakur erakustaldia Gomiztegin

 

Hori guztia Gipuzkoan eskura izanda, merezi al du urrutira joatea?

Informazio gehiago:
943180335
barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

Udaberriko e-buletina ikusteko eta jardueren inguruko informazio gehiago eskuratzeko sakatu HEMEN.

Zegama izenaren jatorri, esanahi eta garrantziaz

Datorren asteazkenean, azaroaren 8an, hitzaldia emango du Luis Mari Zalduak Zegama izenaren jatorri, esanahi eta garrantziaz, arratsaldeko 7etan, Anduetza Parketxean, Zegamako udalak antolatuta.

Zegama-ren aurreneko aipamenak Erdi Arokoak dira (14. gizaldikoak), baina izena asko ere zaharragoa da, duela bi mila bat urtekoa hain zuzen. Izan ere, Zegama Gipuzkoako toki-izen zaharrenetariko bat da.

Euskaldunek denbora luzez erabiliagatik, etorkiz, Zegama toponimoa ez da euskalduna, latinaren aurreko jatorri indoeuroparra duen izena baizik. Zegama-ren saileko toponimoek Gipuzkoako hegoaldean hizkuntzaren arloan eragin indoeuropar nahiko luzea egon zela iradokitzen dute, baina, gaurdaino iraun duten lekukotzak euskararen arauen arabera aldatu direnez gero, era berean, azaltzen diren tokian (sortu edo bertaratu zituzten garaian) euskaldunak bazeudela erakuste dute.

Guztiarekin, Gipuzkoako hegoaldean eta Euskal Herriko gainerako tokietan dauden datuak, Zegama bezalako adibideak alegia, ez dira aski alderdi haietan jatorrizkoa latinaren aurreko osagai indoeuroparra —eta arrotza euskalduna— zela aldarrikatzeko.

Sandratiko erraiak

Zalantzarik gabe, Aizkorri-Aratz parke naturalean aurkitzen den txoko magikoenetako batean aurkitzen da San Adrian edo Sandrati izenez ere ezaguna den koba zaharra, 980 metrora dagoen Lizarrate lepoaren inguruetan. Aranzadi Zientzia Elkarteko arkeologia sailak 2008. urtean aztarnategi bat martxan jarri zuen koban, eta aurten ere uztaileko bigarren hamabostaldian bertan izan dira indusketa lanak egiten. Dagoeneko goi-paleolitotik  hasita XX. mende arteko material arkeologikoak aurkitu dituzte; silexezko tresnak, hezur- eta fauna-hondarrak, txanponak eta arma-zatiak eta antzinako eraikinak…

Uztailean bisita gidatuak egin ditugu indusketa gunera, lehena uztailaren 22an izan bazen, bigarrena pasa den larunbatean, uztailaren 29an burutu zen. Azken honi dagokionez, eguraldi paregabeak lagunduta, Aldaola parkinetik atera zen goizeko 10etan 20 laguneko taldea Sandratiko kobetara bidea eginez. Ibilbidearen erdi inguruan, Mikeleteentzat egin zen eraikin berriaren oinean, Anduetza parketxeko hezitzailearen azalpen batzuekin batera lehen atsedenalditxo bat egin zen.

IMG_20170729_105629

Bideari berrekin eta ordu laurden batean egin zioten harrera taldeari dagoeneko koban zain zeuden Aranzadiko arkeologo adituek. Sandratiko pasoak historian zeharreko garai ezberdinetan izan duen garrantziaz, aurkituriko aztarna eta ebidentziez, arkeologiako metodologia, metodo eta lan teknikei buruz zein aintzinako mito eta sineskerei buruz, besteak beste, jardun zitzaizkigun Jesus Tapia eta Alfredo Moraza arkeologo, Aranzadiko kide eta indusketa lanen arduradunak.

Hau honela, ingurune natural paregabe batez gozatuz, adituen azalpen aberats eta interesgarrien laguntzaz eta bertan zeudenen arteko giro atsegin eta lagunkoiari esker, goiz benetan polit bat igaro zuten bertan parte hartu zutenek!

2017ko lehenengo plana

gaztagintzaren-sekretuak-2017

Goiza ukuiluan hasiko dugu, bisitariek Latxa ardia gertu-gertutik ikusi eta arkume jaio berriak besoetan goxo-goxo izango dituzte. Ondoren Ondarre baserrian, artzainek erabiltzen dituzten tresnen bilakaera ikusiko dute eta hainbat gazta dastatuko dituzte, sagardo eta uraz lagunduta beraien ezaugarriak komentatuko direlarik.

Bisita aterpean izango da eta oso egokia da adin guztietako herritarrentzat, baita familientzat ere. Etorri Goierrira, Ondarre baserrian gure zain daude eta!