Tag Archives: zegama

Zegama – Otzaurteko Orientazio Proba

Zegama, natura, mendia eta kirola ondo uztartzen diren hitzak direla ez dago zalantzarik. Bertako paisaia eta mendiek, inguruaz gozatzeko aukera paregabea eskaintzen dute, eta mendi maratoiaz gain, bestelako natura eta mendiko kirolak ere badute tokia Zegaman, nola ez!

Datorren ekainak 9 eta 10ean, Zegamako herria eta Otzaurteko inguruak, urteko Euskal Herriko orientazio probarik garrantzitsuenaren lekuko izango dira. GOT-ek (Gipuzkoako Orientazio Taldeak) Zegamako udala, Goierri Turismo, eta Gipuzkoako Parketxe Sarearen laguntzarekin ipar ligarako eta Pyrene ligarako baliagarria izango den asteburuko orientazio proba antolatuko du, bertan izango direlarik, Katalunia, Asturias, Gaztela edo Frantziako orientazio kirolaririk abilenak.

Kartela

Guztira 3 proba antolatuko dira. Lehena, ekainak 9 larunbatean izango da, distantzia ertaineko aldapa beherako proba bat, eta Beundako lepotik abiatu eta Otzaurteko lepoan amaituko da. Larunbat arratsaldean berriz, parte hartzaileak Zegamako herrira hurbilduko dira, eta herriko pilotalekuan zain egon ostean,  17.30tan herrian barrena, sprint modalitateko proba azkar eta dibertigarri bat izango dute zain.

Bukatzeko igande goizean, berriz ere Otzaurteko lepora igo, eta distantzia luzeko proba bat ospatuko da goiz guztian zehar. Amaitutakoan, sari banaketa  eguerdiko 14.00 tan izango delarik.

Orientazio kirola, maila eta gaitasun fisiko guztietako parte hartzaileentzako kirola da. Zegaman, 2 kilometroko ibilbide xamurrak edo 8 kilometroko mendiko buelta teknikoak. Eliteko orientazio kirolariekin batera, familia eta lagunek ere parte hartu ahal izango dute proba hauetan. Eta aukera paregabea izango da, mapa eta iparorratzarekin mendian edo herrian norberaren orientazio gaitasunak  ikusi eta ikasteko. Oinez, korrika, lagun artean edo lehiatzen, orientazio kirolaz gozatu ahal izango da.

Horretaz gain, azpimarratu behar da, orientazio kirola ezagutzeko, urte guztian zehar aukera dagoela Zegamako orientazio zirkuituaren bitartez, zehazki Anduetza parketxera hurbilduz eta bertan banatzen diren maparekin.

Informazioa eta izen ematea: http://gotorientazioa.org/zegama-otzaurte-2018-liga-norte/

Advertisements

Aste Santua eta Pazko Astea Gipuzkoako Natura Parkeetan

Burdinolak, erleak, meategiak, saroiak, errotak, mitologia, orientazio jolasak, gaztagintza…

Urtero bezala, aurtengoan ere, gipuzkoar asko irtengo da kanpora Aste Santuan eta Pazko Astean, baina ez dira gutxi (ematen duena baino gehiago) Probintzian geratzen diren herritarrak, eta horiei, jakina, kanpotik hona datozen bisitariak erantsi behar zaizkie.

Urrutira joan gabe natura-aisiaz gozatu nahi duten gipuzkoarrentzat eta ondoko lurraldeetatik nahiz urruneko herrialdeetatik gurera datozenentzat, egitarau aberatsa prestatu dute Gipuzkoako lau Natura Parkeen erakusleiho diren parketxeetan. Guztiontzako planak daude proposamenean: familian egitekoak, bakarka egitekoak, naturarekin loturikoak, kultur ondarea ezagutzera ematen dutenak…

Pagoetako Natur Parkean (Aian), adibidez, Aste Santuko egun guztietan eta Pazko Asteko asteburuan Agorregiko burdinola martxan jarriko da; oraindik hara bertaratu ez den norbait badago, zur eta lur geratuko da hango hauspo, gabia eta gurpil hidraulikoaren mugimendu eta hotsarekin. Iturrarango parketxean bertan borobildu daiteke goiza, erlauntzen irekierarekin harrituz, lorategi botanikoaz gozatuz edo orientazio zirkuitua frogatuz, bai familian, bai bakarka.

IRUDI HANDIA.jpg
Iturraran parketxea (Aia)

 

Aparteko beste aukera Aiako harriko Natura Parkean dagoen Arditurriko (Oiartzungo) meatze-gunea bisitatzea da: kaskoa jantzi, lurraren erraietara sartu eta garai batean ilunpearen isiltasunean han lan egin zuten meatzariek sentitzen zutena bizitzea. Gainera, aurten, txu-txua trenean gerturatu daiteke meategietara, Pagoaldea industrialdetik abiatuz. Beste egun-pasa bat Aiako harria Natura Parketik atera gabe: Hernanin, Akola inguruko trikuharri eta saroiak ikusi ondoren, nahi duenak, Larregaingo sagardotegian amaitu dezake goiza, upel artean, sagardo berria dastatuz.

Tren berdea 001
Txu-txu trena Arditurrin

 

Ataunen ere, Aralarko Natura parkean oraingoan, gorputzarenak ez ezik, izpirituaren beharrak asebetetzeko aukera dago, talo-tailerraren aitzakian, Barandiaran museoa nahiz hango errota eta zerrategi hidrauliko ikusgarria bisitatuz. Aurtengoan, gainera, mitologia orientazio jolasa izango da familientzat. Lizarrustiko parketxea ere hor dago, aterpetxe zein jatetxe eta guzti. Hain gertu, eta, era berean, hain urruti dagoen Natura Parke zoragarriaz gozatzeko mendi ibilaldia egiteko aukera izango dute nahi duten guztiek.

DSC_0048.JPG
Barandiaran Museoa (Ataun)

Eta Aizkorri-Aratzeko Natura parkean zer? Bada, berrikuntza franko. Batetik, Zegaman dagoen Anduetza parketxeak, Goierriko hainbat txoko eder bisitatzeko abiapuntu paregabea denak, zein baino zein erakargarriagoak diren bi jarduera antolatu ditu datozen egunotarako: familientzat orientazio ibilbidea eta “jaten den egurrik ba al dago” saio kitzikagarria, azken hau Anduetzan bertan.

image033 (1)
Orientazio jolasa familientzat

 

Aizkorri mendiaren beste aldean, azkenik, Arantzazu dago. Euskal arte garaikidearen erakuskari ezin hobea den Santutegiaz eta Natura Parkearen sekretuak erakutsiko dizkigun parketxeaz gainera, iaz irekitako aterpetxea dago han, Gandiaga I eraikinean, ondo lo egin eta egun batzuetan autoaz ahaztu nahi dutenentzat. Agerikoa da Arantzazun aisiarako aukerak ugariak direla, baina, labur beharrez, bat aukeratu behar eta honakoa gomendatzen dugu: ibilbide irisgarritik Gomiztegiraino joan, artzaintzaren eta gaztagintzaren nondik norakoak bertatik bertara ezagutu eta, Euskal Herrian gaudenez, nola ez, ardi latxaren esnearekin egindako gutiziekin sabelari atsegin eman.

20170415_110913 (1)
Artzain-zakur erakustaldia Gomiztegin

 

Hori guztia Gipuzkoan eskura izanda, merezi al du urrutira joatea?

Informazio gehiago:
943180335
barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

Udaberriko e-buletina ikusteko eta jardueren inguruko informazio gehiago eskuratzeko sakatu HEMEN.

Zegama izenaren jatorri, esanahi eta garrantziaz

Datorren asteazkenean, azaroaren 8an, hitzaldia emango du Luis Mari Zalduak Zegama izenaren jatorri, esanahi eta garrantziaz, arratsaldeko 7etan, Anduetza Parketxean, Zegamako udalak antolatuta.

Zegama-ren aurreneko aipamenak Erdi Arokoak dira (14. gizaldikoak), baina izena asko ere zaharragoa da, duela bi mila bat urtekoa hain zuzen. Izan ere, Zegama Gipuzkoako toki-izen zaharrenetariko bat da.

Euskaldunek denbora luzez erabiliagatik, etorkiz, Zegama toponimoa ez da euskalduna, latinaren aurreko jatorri indoeuroparra duen izena baizik. Zegama-ren saileko toponimoek Gipuzkoako hegoaldean hizkuntzaren arloan eragin indoeuropar nahiko luzea egon zela iradokitzen dute, baina, gaurdaino iraun duten lekukotzak euskararen arauen arabera aldatu direnez gero, era berean, azaltzen diren tokian (sortu edo bertaratu zituzten garaian) euskaldunak bazeudela erakuste dute.

Guztiarekin, Gipuzkoako hegoaldean eta Euskal Herriko gainerako tokietan dauden datuak, Zegama bezalako adibideak alegia, ez dira aski alderdi haietan jatorrizkoa latinaren aurreko osagai indoeuroparra —eta arrotza euskalduna— zela aldarrikatzeko.

Sandratiko erraiak

Zalantzarik gabe, Aizkorri-Aratz parke naturalean aurkitzen den txoko magikoenetako batean aurkitzen da San Adrian edo Sandrati izenez ere ezaguna den koba zaharra, 980 metrora dagoen Lizarrate lepoaren inguruetan. Aranzadi Zientzia Elkarteko arkeologia sailak 2008. urtean aztarnategi bat martxan jarri zuen koban, eta aurten ere uztaileko bigarren hamabostaldian bertan izan dira indusketa lanak egiten. Dagoeneko goi-paleolitotik  hasita XX. mende arteko material arkeologikoak aurkitu dituzte; silexezko tresnak, hezur- eta fauna-hondarrak, txanponak eta arma-zatiak eta antzinako eraikinak…

Uztailean bisita gidatuak egin ditugu indusketa gunera, lehena uztailaren 22an izan bazen, bigarrena pasa den larunbatean, uztailaren 29an burutu zen. Azken honi dagokionez, eguraldi paregabeak lagunduta, Aldaola parkinetik atera zen goizeko 10etan 20 laguneko taldea Sandratiko kobetara bidea eginez. Ibilbidearen erdi inguruan, Mikeleteentzat egin zen eraikin berriaren oinean, Anduetza parketxeko hezitzailearen azalpen batzuekin batera lehen atsedenalditxo bat egin zen.

IMG_20170729_105629

Bideari berrekin eta ordu laurden batean egin zioten harrera taldeari dagoeneko koban zain zeuden Aranzadiko arkeologo adituek. Sandratiko pasoak historian zeharreko garai ezberdinetan izan duen garrantziaz, aurkituriko aztarna eta ebidentziez, arkeologiako metodologia, metodo eta lan teknikei buruz zein aintzinako mito eta sineskerei buruz, besteak beste, jardun zitzaizkigun Jesus Tapia eta Alfredo Moraza arkeologo, Aranzadiko kide eta indusketa lanen arduradunak.

Hau honela, ingurune natural paregabe batez gozatuz, adituen azalpen aberats eta interesgarrien laguntzaz eta bertan zeudenen arteko giro atsegin eta lagunkoiari esker, goiz benetan polit bat igaro zuten bertan parte hartu zutenek!

2017ko lehenengo plana

gaztagintzaren-sekretuak-2017

Goiza ukuiluan hasiko dugu, bisitariek Latxa ardia gertu-gertutik ikusi eta arkume jaio berriak besoetan goxo-goxo izango dituzte. Ondoren Ondarre baserrian, artzainek erabiltzen dituzten tresnen bilakaera ikusiko dute eta hainbat gazta dastatuko dituzte, sagardo eta uraz lagunduta beraien ezaugarriak komentatuko direlarik.

Bisita aterpean izango da eta oso egokia da adin guztietako herritarrentzat, baita familientzat ere. Etorri Goierrira, Ondarre baserrian gure zain daude eta!

Gautxorien ekintza arrakastatsua Anduetzan

Atzo ilunabarrean, Zegamako Anduetza Parketxean, Igeldoko Arrano Etxean sendatutako hiru gautxori askatzeko ekintza burutu zen. Bertara, 80 pertsonatik gora hurbildu ziren.

Hasteko, Mikel Olano basozainaren azalpenak entzun genituen: zer egin zauritutako animalia bat aurkitzean, nola garraiatu, nori deitu… Gure kasuan, askatu beharreko hiru urubiren istorioak entzun genituen: hegaleko arazoekin aurkitutako gautxoriak ziren.

DSC_0429

Ilundu zuenean, kanpoaldean hegaztiak gertutik ezagutu genituen eta hauek askatzeari ekin zion Mikel Olanok, berriro ere askatasunean hegan egiteko aukera emanez. Horietako bat, guztiz errekuperatuta ez zegoenez, Arrano Etxera eraman zen berriz ere sendatzera. Beste biak askatasunean mendira nola itzultzen ziren ikusi genuen. Momentu magiko bat bizi genuen!

DSC_0462

Denok dugu xede berdina

Copia de P1030091

Atzo, maiatzak 20, mendian garatzen diren jardueren inguruan hitz egiteko mendizaleak, abeltzainak, baso-ginak, mendi korrikalariak, herritarrak, kudeatzaileak eta zientzialariak, besteak beste, Zegamako kultur etxean elkartu ginen.

Zegamako plazan kilometro bertikala ospatzen ari zen bitartean, Aizkorri-Aratz Natura Parkea bezalako eremu babestu batean izaten diren interes ezberdinen arteko elkarbizitzaren alde apustua izan zen protagonista.

Mendi-erabiltzaile ezberdinak bezala denok dugu xede berdina, gure paisai kulturala zaintzea eta babestea. Batzuek lan gogorra egiten dute mendian, beste batzuk disfrutatu egiten dugu, baina denok maite ditugu gure mendiak, gure ingurune naturala.

Historiaurreko bezalako arkuak fabrikatzen

IMG-20160514-WA0021

Gaur “Aitzbitarteko Lagunak” Errenteriako Elkartearekin elkarlanean historiaurreko arkuak fabrikatzeko eginbeharreko pausuak ezagutu ditugu Zegaman. Prozesua hasiera hasieratik ikasi dugu: ze egur mota erabili, noiz moztu, nola moztu eta eraztunak errespetatuz nola egurra gastatzen joan besteak beste. Behin arkuan oinarri den egurra prest izanda, soka egin eta lotzeko teknikak iritsi dira: zuntz naturalak, nola zuntzak txirikordatu, lotzeko korapiloak eta itsasteko moduak besteak beste.

Tailer hau San Adrian-Leizarrate igarobidean, ekainaren 5 eta 6ko asteburuan izango den Europako Historiaurreko XXVI. arku eta bultzagailu tiro txapelketaren harira antolatu da. Helburua txapelketan Zegamako eta inguruko herrietako herritarren parte-hartzea sustatzea izan da eta, ehiza tresna hauek egiteko erabiltzen diren teknikak ezagutzea.

Fabricando arcos como en la prehistoria

Hoy en Zegama, con la ayuda de “Aitzbitarteko Lagunak”, hemos aprendido los pasos a realizar para hacer un arco prehistórico. Hemos conocido el proceso desde el principio: que madera utilizar, cuando y como cortarla y como ir desgastando la madera respetando los anillos. Una vez conseguido la base del arco, la madera, hemos empezado con las cuerdas; que fibras naturales se pueden usar, como enlazar las fibras, diferentes nudos y tipos de pegamentos.

Este taller se ha organizado por la celebración en el entorno del Túnel de San Adrian-Leizarrate del XXVI. Campeonato Europeo de Tiro con Arco y Propulsor prehistóricos el fin de semana del 5 y 6 de junio. El objetivo ha sido el favorecer la participación de los vecinos de Zegama y las poblaciones de sus alrededores en esta competición o simplemente acercar las técnicas de trabajo para la elaboración de estos instrumentos.

Historiaurreko ehizaren sekretuak

P1070070

Ekainaren 5 eta 6ko asteburuan, San Adrian-Leizarrate igarobidean, Aizkorri-Aratz Natura Parkearen bihotzean, Europako Historiaurreko XXVI. arku eta bultzagailu tiro txapelketako manga bat ospatuko da.

Aurretik, datorren larunbatean, maiatzak 14ean, Europako txapelketa honen arauei buruzko tailerra eta Historiaurreko armak egiteko azalpenak emango dira, lehengaiak, formak, lantzeko teknikak eta diseinuak besteak beste.

Tailerra goizeko 10:00etan hasiko da Anduetza Parketxean, Zegaman eta dohainik izango da. Jarduera honek, txapelketa honetan Zegamako eta inguruko herrietako herritarren parte-hartzea sustatzea du helburu eta, ehiza tresna hauek egiteko erabiltzen diren teknikak ezagutzera ematea.

Secretos de la caza en la prehistoria

El fin de semana del 5 y 6 de junio se va a celebrar en el entorno del Túnel de San Adrian-Leizarrate, en pleno Parque Natural de Aizkorri-Aratz, una de las mangas del XXVI. Campeonato Europeo de Tiro con Arco y Propulsor prehistóricos.

Pero antes, el próximo sábado, 14 de mayo, se organiza un taller explicativo sobre las normas del campeonato europeo y sobre confección de armas prehistóricas, materiales, formas de trabajo y diseños entre otros temas.

Este taller comenzara en el Parketxe Anduetza a las 10:00 de la mañana y será gratuito. El objetivo es favorecer la participación de los vecinos de Zegama y las poblaciones de sus alrededores en esta competición o simplemente acercar las técnicas de trabajo para la elaboración de estos instrumentos.

Lanbide zaharrak berreskuratzen / Recuperando antiguos oficios

cartel a-3_2016

Zegaman, datorren apirilak 3n, Erlezain eguna ospatzen da. Bertan Gipuzkoako XVIII. Ezti lehiaketa ospatzeaz gain, lehiaketa herrikoia egiten da ere. Herrian zehar, besteak beste honelakoak izango ditugu: artisau azoka, Gipuzkoako gozogile onenen produktuen erakusketa, Rafa Gorrotxategik karameluak artisau erara egiten, ipuin kontaketa erleen inguruan, liztor asiarraren azalpenak…

Eta eguna borobiltzeko, arratsaldean bertso-jaialdia!

El 3 de abril en Zegama además se celebra el día del apicultor, donde, ademas de ser la XVIII. edición de la Competición de Miel de Gipuzkoa, también hay una votación popular. Además habrá feria de artesanía, exposición de dulces de los mejores reposteros, Rafa Gorrotxategi hará caramelos al método tradicional, cuenta cuentos relacionado con las abejas, problemática de la abeja asiática…

Para finalizar el día… !festival de bersolaris!