Tag Archives: txondorra

Txondorrak kea dario

Datorren urriaren 13an, larunbatean, txondorra piztuko da Zegaman, Anduetza parketxearen aurrean.

Goizean zehar ikazkinen lana ezagutzeko bisita gidatuak izango dira, 11:00etan eta 12:00etan hain zuzen ere. Honez gain, “Txondorra egunez egun” argazki erakusketa bisitatu ahalko da, txondorraren eraikuntza prozesuaren ingurukoa. Arratsaldeko 6:00etan, Zegamako Tobera musika eskolarekin kalejiran joango gara Zegamako plazatik txondorreraino. Behin txondorraren inguruan, Zegamako Tobera musika eskolak eta Orkatz abesbatzak emanaldia eskainiko digute. 6:30etan, ikazkintza lanbide zaharra ezagutzera emango da; basoarekiko harremana, txondorraren eraikuntza prozesua eta ikazkinen bizimodua besteak beste. Ondoren txondorra piztuko da.

Udazken honetan zehar txondorraren prozesu guztia ikusiko da Zegaman; eraikuntzaren prozesua, piztea, itzalera eta egur ikatzaren ateratzea hain zuzen ere. Antzinako garaietan hasi eta duela hamarkada gutxi arte gure basoetan garrantzi handia izan du ikazkintzak. Izan ere, txondorrak egiten ziren egur-ikatza ateratzeko, honako hau bero-ahalmen handiko erregaia baitzen. Honela bada, urtetan zehar Aizkorri-Aratz Natura Parkeko basoetan horren garrantzitsua izan den ogibidea gaur egunera ekartzeko asmoz, txondorra eraiki eta piztuko da Zegaman.

LA CARBONERA ECHA HUMO

El próximo 13 de octubre, sábado, se encenderá la carbonera en un ambiente festivo en Zegama, delante del Parketxe Anduetza.

Durante la mañana habrá visitas guiadas para conocer de cerca cómo era el trabajo de los carboneros, a las 11:00 y a las 12:00. También se podrá visitar la exposición fotográfica “La carbonera día a día” sobre el proceso de construcción de la carbonera. Por la tarde, la escuela de música de Zegama, Tobera musika eskola, nos llevara en kalejira desde la plaza de Zegama hasta la carbonera, con salida a las 18:00. En torno a la carbonera, la escuela de música Tobera y el coro Orkatz de Zegama ofrecerán una pequeña actuación. Sobre las 18:30 se dará a conocer el antiguo oficio de carbonero; la relación con el bosque, el proceso de construcción de la carbonera y el modo de vida del carbonero. Para finalizar se encenderá la carbonera.

Se podrá observar todo el proceso de una carbonera en Zegama, empezando por el proceso de construcción, encendido, apagado y acabando con el proceso de extracción del carbón. Desde antaño hasta hace pocas décadas el carboneo ha sido muy importante en nuestros bosques. De las carboneras se extraía el carbón vegetal, siendo este el combustible de mayor poder calorífico. A pesar de que este oficio ya haya desaparecido, aún quedan vestigios del mismo en los bosques de Aizkorri. Así pues, con el fin de dar a conocer el oficio de los carboneros que tan importante ha sido en los bosques del Parque Natural Aizkorri-Aratz, se construirá, encenderá y se apagara una carbonera en Zegama.

Advertisements

Txondorra Zegaman: ikazkintza eta basoa

“Ikazkintza eta basoa” ekimena udazkenean zehar ospatuko da Zegamako Anduetza parketxean. Hasiera emateko, urriaren 13an Anduetza parketxearen Arboretumean izango den txondorra piztuko da, jaialdi berezia izango delarik. Txondorra piztuta dagoen bitartean bisita gidatuak eta tailerrak izango dira, bisitarientzat eta ikastaldeentzat. Urriaren 21ean “Pago motzak, ikazkinen altxorra” ibilaldia izango da Alvaro Aragon Ruano adituaren eskutik. Bukatzeko, azaroaren 11ean txondorra itzali eta egur ikatza ateratzeko jaialdi berezia izango da ere.

Ikazkintza, Aizkorriko eta Euskal Herriko mendietako basoetan antzinatik izan den lanbidea da. Basoan garatzen zen lanbide gogorra izanik, gure paisaia eraldatu du urteetan zehar, paisaia kulturala deritzoguna osatuz. Gaur ikazkintzaren aztarnak gure mendietan ikus ditzakegu, pago motzak eta txondor-plazak besteak beste.

Ikazkintza lanbidea ezagutarazteko eta balioztatzeko, Anduetza parketxeak eta Zegamako Udalak elkarlanean, “Ikazkintza eta basoa” ekimena martxan jarri dute. Ekimen honi esker, ikazkinen lana ezagutzeaz gain, basotik egurra nola ateratzen zuten eta txondorra nola eraikitzen zuten ikusi ahalko da, beste hainbat jardueren artean.

LA CARBONERA EN ZEGAMA

El carboneo y el bosque

El programa “El carboneo y el bosque” se desarrollara durante el otoño en el Parketxe Anduetza de Zegama. Para comenzar, el 13 de octubre se encenderá la carbonera dentro de un ambiente festivo. La carbonera se situara en el Arboretum del Parketxe Anduetza. Mientras la carbonera este encendida, habrá visitas guiadas y talleres tanto para los visitantes como para grupos escolares. El 21 de octubre, se realizara un itinerario guiado por el experto en el tema Alvaro Aragon Ruano con el título “Haya trasmocha, el tesoro de los carboneros”. Para finalizar, el 11 de noviembre se apagara la carbonera y se extraerá el carbón vegetal junto con un programa especial.

El carboneo ha sido un oficio que se ha realizado en los bosques de Aizkorri y del País Vasco desde antaño. Era un oficio muy duro que ha ido trasformando nuestro paisaje a lo largo de los años, conformando lo que hoy denominamos paisaje cultural. Hoy, podemos ver la huella dejada por el carboneo en nuestros montes, como por ejemplo, las hayas trasmochas y los lugares donde se realizaban las carboneras (txondor-plaza).

Para poner en valor el oficio de carbonero, el parketxe Anduetza y el ayuntamiento de Zegama, han puesto en marcha este programa llamado “El carboneo y el bosque”. Mediante este programa, además de conocer el oficio de carbonero, se enseñara como sacaban la madera del bosque y se construirá una carbonera, entre otras actividades.

Aparteko zientzialaria

 

Gaur goizean berrogei lagun inguru elkartu gara pago motzen inguruan Marti Boada zientzialari katalanen azalpenak entzuteko. Marti Boadak natura interpretatzeko, begiratzeko eta helarazteko modu berezia du; aho zabalik izan gara bere hitzak entzuten.

Ondoren, gertu zegoen Jose Ramon Agirre, Marron, aizkora hartuta pago motzera igo da eta lanean hasi ere. Pago motzaren adarra erortzen ikusteak zirraragarria izan da, pago motzak handiak badira ere, adarren bat mugarrotzean eta lurrera erortzen ikustean, handitasun sentsazioa nabarmenagoa delako.

Mila esker Marti Boadari berriro ere Zegamara etortzeagatik eta bere jakinduria hain ondo helarazteagatik. Jose Ramoneri, Marroneri, egindako lan zailarengatik. Mila esker ere etorritako guztiei eta gogoratu urrian elkar ikusiko garela txondorraren inguruan!

Lizarrustiko txondorraren piztuera-ekitaldia bertan behera geratzen da eguraldi iragarpenagatik

Zuritu zaizkigu Aralarko mendiak eta baita Lizarrusti ingurua ere. Larunbat honetan txondorraren piztuerarekin batera hainbat ekitaldi gauzatzeko asmoa bagenuen ere, eguraldi iragarpen txarrak direla eta, jakinarazi nahi dizuegu piztu, piztuko dugula, baina ez dela jendaurreko ekitaldirik egingo.

Ekitaldiok abenduaren 23ra atzeratuko dira, txondorra itzaliko den egunera alegia. Abenduaren 23an “Jentilak eta Olentzero” ibilaldia ospatuko da, txondorra itzaltzearekin batera. Parte hartzeko izena ematea nahitaezkoa izango da, baina zerrendak ireki gabe daude oraindik, emango dugu honen berri aurrerago.

Dena den, txondorra piztuta egongo den hiru asteetan zehar Lizarrustira igo eta hura ikusteko gonbidapena luzatzen dizuegu. Talde handia izanez gero, jar zaitezte gurekin harremanetan 943 18 03 35 telefonoan.

DSC_0243

Gure etxeko ateak zabalik dituzue.

Lizarrustiko Parketxea

 

Egun bat aurreratuko da txondorraren piztuera

Kaixo lagunak,

Duela egun gutxi iragarri genuen Lizarrustiko txondorra abenduaren 3an piztuko genuela, baina azken orduko aldaketa batzuk tarteko, aurreko egunean, abenduaren 2an, larunbatez, piztuko dela jakinarazten dizuegu, egitarau eta ordutegi berarekin.

Zuen zain egongo gara, zatozte Ataunera ikazkinen lanbidea bertatik bertara ezagutzera!

Oharra: jende ugari ari da gurekin harremanetan jartzen abenduaren 23ko ibilaldian izena emateko, baina oraindik ez ditugu zerrendak ireki, abenduaren hasieran irekiko ditugu. Gure blog honetan eta sare sozialetan iragarriko dugu. Mila esker!

Txondorra Aralarren 2017

 

Txondorra piztuko dugu Aralarren!

Kaixo Aralarzaleok!

Berri ona dugu, abenduaren 3an piztuko dugu txondorra Aralarko Lizarrustiko Parketxean. Musika, txokolate beroa, jolasak, kablearen erakustaldia, argazki erakusketa… goiz bete-betea izango dugu!

Ataungo eskolako ikasleek girotuko digute txondorraren piztuera. Etorriko al zara? Basogintzaz eta ikazkintzaz gehiago ezagutzeko aukera paregabea eskaintzen dizugu.

Talde eta ikastetxeentzako eskaintza berezia izango dugu piztu eta ondorengo hiru asteetan zehar, deitu eta informa zaitez (943 18 03 35).

Gure etxeko ateak zabalik dituzue, zatozte Lizarrustira abenduaren 3an!

Txondorra Aralarren 2017

Olentzeroren laguntzaileek dagoeneko ikatza jaso dute

Iritsi da eguna eta toki ezberdinetatik etorritako ehundaka pertsonek bete dute Arditurriko txondor plaza. Giro ezin hobean hasiera eman diogu jaialdiari. Lehenik, Lur Korta ipuin kontalariak, bere istoriekin magiaz bete du parketxea eta jarraian lau txondorgileek ikatza ateratzeari ekin diote. Aiako Harritik jaitsi diren Olentzeroren laguntzaileak, zakuak jaso eta mendira itzuli dira, abenduaren 24erako Olentzerok bihurrienen etxeetan ikatza banatu ahal izan dezan. Arratsalde osoan zehar, Haurtzaro ikastolako ikasleek, gaztainak erre dituzte atsedenik gabe, jendea esku eta tripa bero mantentzeko.

Jai giroan eman diogu amaiera hiru asteetan zehar piztuta eduki dugun eta izugarrizko arrakasta eta bisitariak izan dituen txondorrari.

Mila esker, lanean eta buru belarri aritu diren lau ikazkinei; Trumoia, Leatza, Baxerri eta Ttakalori, baita piztuera zein itzalera ekitaldietan parte hartu duten musikari, bertsolari, ipuin kontalari, ikasle eta bisitari guztiei. Izugarria izan da!

 

 

 

Olentzerorentzako ikatza ia prest dugu Arditurrin

Larunbat honetan emango diogu amaiera,  horren arrakastatsua izaten ari den txondorrari. Egurra, egoste prozesuaren amaieran dago, ia ikatz bihurturik eta hilaren 17an, jai giroan aterako dute ikatza 3 asteetan zehar lanean aritu diren  oiartzungo lau txondorgileek.

Arratsaldeko 17:00etan, Soinueneako musikariekin batera, kalerija abiatuko da Arditurriko aparkalekutik txondor plazara. Jarraian, 17:30ak aldera ipuin kontaketa izango dugu Lur Kortaren eskutik eta amaitzeko, 18:00etan Olentzeroren laguntzaileak menditik jetsi eta txondorretik ateratako ikatza jasoko dute, abenduaren 24ean Olentzerok inguruko etxeetan banatu dezan. Gaztain erreak dastatzeko aukera ere izango dugu arratsaldean zehar, Haurtzaro ikastolako ikasleen eskutikdsc_0045

txondorra-arditurrin_2016

Txondorraren ke usain bereizgarria

Bosgarren urtez jarraian txondorra piztu da Arditurrin, Aiako Harria Natura Parkeko basoetan hain garrantzitsua izan den ikazkinen lana ezagutzera emateko helburuarekin. Oiartzungo Udala, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Gipuzkoako Parketxe Sarea dira ekimen honen antolatzaileak.

Toki ezberdinetatik etorritako jendeak bete zuen Arditurriko txondor plaza. Giro ezin hobean hasiera eman genion abenduaren 17ra arte gori-gori egongo den txondorrari. 3 aste horietan, 24 orduz, gau eta egun Oiartzungo lau ikazkin arduratuko dira txondorra zaintzeaz; Trumoia, Leatza, Baxerri eta Ttakalo. Horregatik, ekintzez bete dugu egitaraua, taldeek erreserba bidez txondorra bisitatzeko aukera izango dute. Abenduko 4, 6, 8 eta 10ean ere, Txu TxuTrenak  gerturatuko du jendea Arditurrira, meategiaz eta txondorraz gozatzera. Meategiko oinarrizko bisita 5€ tan izango da eta bost urtetik beherakoentzat 3€tan. Sakoneko bisita 7€tan (Prezioaren barnean trenaren tiketa eta meategiko bisita sartzen dira, txondorraren argazki erakusketa eta bideoa ere ikusgai egongo dira).

Beraz, animatu, etorri bisitan eta ezagutu ikazkinak bertatik bertara.

img-20161127-wa0003img-20161127-wa0000

dsc_0439

Bihartik aurrera egurra gori-gori

Bihar, Arditurriko parketxean, kalejira alai batekin hasiko dugu arratsaldea. Jarraian, taloak egin eta dastatzeko aukera izango du nahi duenak. Iluntze aldera, Oiartzungo ikazkinek su emango diote asteetan prestatu duten txondorrari. Hau ere, bertsolari eta txistularien laguntzaz.

Behin egurra ikatz bilakatzearen bidean sartuta, ikazkintzaren inguruko argazki erakusketa eta ikus entzunekoak izango dira interpretazio zentruan abenduaren 17rarte.

Bien bitartean, gugana bisitan etortzeko ekintza bereziak antolatu ditugu. Abenduko zubian, meategiaz gain, tren berdeaz eta txondorraz gozatzeko aukera izango baita. Gainontzeko egunetan ere, gogotsu jasoko ditugu bisitari guztiak.

EGIN ZUEN ERRESERBA!

943 495069

arditurri@gipuzkoamendizmendi.nettxondorra-arditurrin_2016