Tag Archives: mitologia

Magiaz beteriko goiza atzokoa Ataunen

Gaur egungo munduaren eta mundu mitologikoaren arteko zubia igaro genuen atzo. Tentuz, urduri eta zer suma ekin genion bideari Lizarrustiko Parketxean elkartu ginen 500dik gora abenturazaleok. Giroa hotza, behelainoz arindua eta Allekupeko mendia, arraro.

Bidean aurrera egin ahala ulertu genuen giro misteriotsu horren zergatia. Zorionekoak gu, hainbat pertsonaia mitologikorekin topo egiteko zortea izan genuelako. Gainera, Olentzero ikusteko aukera ere izan genuen eta ez edozein lekutan! Txondorrean ikatza ateratzen topatu genuen, lan eta lan. Hiru astez piztuta egon ondoren atzo itzali genuen Lizarrustiko Txondorra. Goiz borobila beraz atzo bizitakoa.

P1100553

dav

Lan handia egin du Jentilbaratza Elkarteak atzoko ikuskizuna aurrera eramateko, mila miloi esker botatako izerdi guztiagatik. Haurren aurpegiak izan genituen ordainetan atzo. Eskerrik asko atzokoan etorri zineten familia guztiei ere, eta plazarik gabe geratu zareten ehundaka eta ehundaka pertsonei zeresanik ez, mila esker azaldutako interesagatik.

Izango dira aukera gehiago hurrengo urtean! Ondo amaitu dezazuela urtea eta magiaz betetakoa izan dadila datorrena guztiontzako, Aralarko Parketxeak Urte Berri ona opa dizue!

Advertisements

Amaitu da I. MITOALDIA

Igaro den astea berezia izan zen Ataungo Barandiaran Museoan. Barandiaranek hainbeste urtetan paperean jasotako altxorrak gizarteratzen jarraitzeko ekimen handi bat jarri genuen abian I. MITOALDIA izenburupean. Gipuzkoako Parketxe Sarea Fundazioak eta Jentilbaratza Elkarteak lankidetzan eraman dugu aurrera asmo handiko proiektu hau.

Harrera ezin hobea izan zuen hasiera-hasieratik herritarren artean eta mitologiaren transmisio-soka sendotzeko bidean beste pausu txiki bat eman dugunaren sentsazioa dugu antolatzaileok, familia ugarik hala adierazi digute eta. Denetariko bisitariak izan ditugu: ikasleak, familiak, helduak, taldeak…

Mitoaldia orokorra_collage

Aurtengoan lehen alea erein dugu, baina bide luze baten hasiera besterik ez da hau, aurtengoa LEHENENGO MITOALDIA izan bada ere, datozen urteetan sorpresa gehiagorekin itzuliko da ekimena.

Mila esker bihotzez gurera gerturatu zineten bisitari guztioi. Laster berri gehiago izango dituzue, urte amaiera bitartean bi jarduera berezi izango ditugu eta Aralarko Parketxean: LIZARRUSTIKO TXONDORRA piztuko dugu abenduaren 3an eta hura itzaltzearekin batera, abenduaren 23an, JENTILAK ETA OLENTZERO ibilaldi magikoa ospatuko dugu.

Izango duzue gure berri! Bizi mitologia Ataunen!

Hala bazan, ez bazan…

I.MITOALDIA ekimenaren barruan antolatutako “Euskal Herriko mito eta ipuin zaharrak” ipuin kontaketako bi saio ospatu ditugu gaur goizean Ataungo Barandiaran Museoan. Oilo-ipurdia jartzeko moduko ipuin, leienda eta kondairak antzeztu ditu Marimundukok, Akerbeltz, Etsai eta beste pertsoanaia mitologikoen laguntzaz. Barandiaranek lan handia egin zuen mitologiaren trasmisio soka eten ez zedin eta gaur lekuko hori hartu eta mitologia bizi egin dugula esango genuke.

P1090378

Hala bazan, ez bazan, sar deilla kalabazan eta atera deilla Ataungo plazan!

Lasai lagunak, I.MITOALDIA ez da amaitu, ostiral iluntzean, 19:00tan Toti Martinez de Lezea etorriko da Barandiaran Museora eta “Mitologiaren bidezidorretatik” solasaldia eskainiko digu. Larunbatean Jentilen Etorrera ikuskizunak emango dio amaiera mitologia aste honi. Galduko al duzu?

Bizi mitologia! 

Mitoaldia orokorra 2017_2

I. Mitoaldia, motorrak berotzen

Gaur goizean, I. MITOALDIA ekimena plazaratu asmoz prentsaurrekoa eman dugu Koldo Mitxelena kulturunean. Komunikabide ugari bertaratu dira eta proiektu honen nondik norakoak azaldu ostean ingurua girotzera atera gara kalera, Ataungo mendietatik zuzenean jaitsitako pertsonaia mitologikoen laguntzaz. Gipuzkoako Parketxe Sarea Fundazioko eta Jentilbaratza Kultur Elkarteko kideak izan gara bertan. Honatx prentsaurrekoa:

I. MITOALDIA

IMG-20171025-WA0004

Bizi mitologia! Zatoz Atauna!

 

 

 

I. MITOALDIA. Bizi mitologia!

Ipuin edo kontu fantastiko sorta ez ezik, mitologia errealitatea esplikatzen duten argibideen multzoa da. Bizimodua arautzeko balio ez duenean baizik ez da bilakatzen mitologia kontu edo ipuin fantastiko bilduma, baina, orduan ere, ematen duen informazioa aintzat hartzeko modukoa da. Izan ere, beste azalpenik ezean, gertakari naturalei aurre egiteko nahiz euren buruak lasaitzeko, mitoak herritarrei ingurunea ulertzen lagundu dien lanabesa izan dira mendeetan zehar.

Barandiaranek lan handia egin zuen mitologiaren transmisio soka eten ez zedin. Hain zuzen, ahozko tradizioa paperean bilduz altxorra utzi zion herriari eta hura gizarteratzen jarraitzeko  ekimena jarri dute abian Jentilbaratza Kultur Elkarteak eta Gipuzkoako Parketxe Sarea Fundazioak, I. MITOALDIA.

Mitoaldia orokorra 2017_2

Leku mugatua dagoenez, aurrez izena ematea nahitaezkoa izango da, beraz deitu Barandiaran Museora berandu baino lehen!

Bizi mitologia!

Ilunak argitu ziren atzo Ataunen

Hala idatzi zuen Joxemiel Barandiaranek Euskal Herriaren Mitologia liburuan:

“Gizakiak, unibertso fisikoaren edo neurri batean bere zerbitzura jartzea lortu duen eragile naturalaren jokaera normalei dagozkien fenomenoen ikuskeraz gainera, eta aztertuak ditugun adierazpenen ikuskera magiko eta halabeharrezkoez gainera, bada munduaren beste ikuskera bat ere, non ustez espirituak edo jainkoek biziaraziak diren numenek eta indarrek zeregin garrantzizko bat betetzen duten eta herri sineskizun eta elezahar anitzetan gardentzen diren.”

Bart, iluntzean, hitz horiek inoizko zentzu handiena hartu zuten. Munduaren beste ikuskera hori, atzo gardendu eta bizitu izan genuen Ataungo Barandiaran Museoan elkartu ginen 1500 lagun baino gehiagok.

Gau magiko eta ziraragarria izango zela agindu genuen, eta hala izan zen hasiera-hasieratik. Etzen izaki magikorik falta izan: Torto, Sorginak, Lamiak, Izugarri, Sanmartintxiki, Jentilak…

Jentilbaratzako kideoi zer esan. Iaz hitzik gabe geratu ginen, oraingoan badugu elerik. Ez da Euskal Herri osoan horrelako herri-ekimenik, herri oso bat eskutik heldu eta mundu mitologikoa hedatzeko helburuz hainbeste bilera, entsegu eta prestaketa lanik egiten duenik. Bidelagun mundialak zarete eta esker oneko hitzak besterik ez ditugu zuentzat. Beste behin, huts egin ez ezik, goititu egin zarete. Zorionak bihotzez.

Zuei, bisitari maiteoi, eskerrak eman nahi dizkizuegu, atzoko egun ederra gurekin eta familiartean bizitzera etortzeagatik. Uste baino ausart gehiago gerturatu zineten eta eskertzekoa da ibilbide osoan izandako jarrera eta pazientzia. Bidenabar ohartxo bat, sekretutxo bat, txutxu-mutxu bat… badugu sorpresa gehiago urtea amaitu aurretik, Mundu Mitologikoan murgiltzeko aukera gehiago izango duzue Barandiaran Museoan… baina momentuz ezin dizuegu askoz gehiago aurreratu… soilik mundiala izango dela… shhhhhh….

Gogoratu: Gaua Gauezkoentzat da.

Hurren arte!

Barandiaran Museoa

 

 

Aralar, ingurumen hezkuntzaren eszenatoki

Ikasturtea amaitzear den honetan, atzera begira jarri eta Aralarko Parketxean esperientzia ederrak bizi izan ditugula ohartu gara. 1.500 ikasletik gora igaro dira ikasturte honetan Ataundik eta makina bat jarduera egin ditugu haiekin, tartean Aralarko Natura Parkearen sekretuak ezagutzeko mendi-ibilaldiak, gure arbasoen ohitura-zaharrak berreskuratzeko elikadura tailerrak, mundu mitologikoan murgiltzeko tailer magikoak, arkeologo baten lana azalean sentitzeko jarduerak, baserriko mundua barrutik ezagutzeko jolasak, eta askoz ere gehiago!

Etorkizuneko lur hauetako zaindariak izango dira ikasle hauek eta orain landatutako haziak etorkizun batean baso bilakatuko direlakoan gaude.

2017 ikasturtea

Amaitu ditugu beraz ikasturte hontako ikastetxeetako egonaldi eta ingurumen-hekzuntza jarduerak eta orain atseden apur bat hartu eta indarberrituta hasiko dugu 2017-2018 ikasturtea, berriro ere inguruotako ondare natural zein kulturala lau haizetara zabaltzeko prest!

 

Eta amets egin genuen…

Atzo, igandez, gauza oso bitxiak gertatu  ziren Lizarrustiko basoan. Goiz misteriotsua izan zen, hasiera-hasieratik amaierara arte. Misteriotsua, magikoa eta… mitologikoa.

500 pertsonatik gora elkartu ginen Aralarko Parketxean, Lizarrustiko baso berezitik ibilaldi eder bat egin asmoz. Eskuak hotzez, baina arnasa bero.

dsc_0084

Hantxe abiatu ginen maldan gora, goizeko 10:00ak aldera, eta hara non, jentil bat ikusi genuen mailoan gora igota, laino artean adarra joz. Lurralde magikoaren zaintzaileak dira eta gainontzeko jentilei abisu ematen ari zen, jende arrotza ari zela basoan sartzen eta adi ibiltzeko gurekin. Haurrak ezin sinetsirik zeuden.

dsc_0089

Laster, asto bat topatu genuen, bakar-bakarrik arrantzaka. Ze arraio ari zen gertatzen? Norena ote zen asto hori? Haurrek dagoeneko begiak erne zituzten, eta belarriak adi. Askok, Olentzeorena izango zela pentsatuko zuten, baina isil-isilik geratu ziren, zer gerta ere.

dsc_0097

Pausu batzuk aurrera, Martin Beltzekin egin genuen topo. Ikazkinak, ikatza urre bihurtzen zuela esan zigun eta baita urrezko txanponak erakutsi ere. Baso honetan ongietorriak ez ginela ere esan zigun, lurralde arriskutsua zela hau, basahuntz eta otsoez gain, sorginak, basajaunak eta torto bera ere inguruotan bizi zirela eta azti ibiltzeko!

Allekuazpiko behatokitik gertu, txondor eder baten ondoan, bi gizonekin egin genuen topo, nagusia eta morroia. Martin Beltzi zakua lapurtu zioten, baina, urrezko txanponak ikatz-errautsez eginak zeudela konturatu ziren gero. Arraioa! Hauek, Aralarko azken gaizkile eta kontrabandistak izango ziren, ziur asko…

bdr

Pagadi berde sakonetik jarraitu genuen guk eta neskatxa ilegorri batekin egin genuen topo. Zuhaitz-enbor batean eserita zegoen, ilea orrazten, patxada ederrean. Hark esan zigunez, Pagomari zen bere izena eta ikusitako astoa, Martin Beltzen andregaia zela argitu zigun. Ikustekoak izan ziren haurren harridura aurpegiak!

dsc_0135

Basoa arraro sumatu genuen, oilarrak kukurrukuka eguerdiz, otsoak uluka goizez…

Halako batean, galdutako neska txiki bat ikusi genuen, negarrez. Kobaren ataritik Torto agertu zen, neskatxari lagundu asmoz. Tortok pauso bat aurrera ematen zuen aldiro, haurrek, pausu bat atzera. Ez da ez makala, ez, begibakarra…

dsc_0159

Orbelezko sakonune batean, sorgin taldetxo bat aurkitu genuen, datorkigun negu latza igarotzeko egurra biltzen. Marimunduko ere bertan zen eta Pagomariri gertatutakoa kontatu zigun, ezusteko ederra… Sanmartin Txikirekin ere egin genuen topo, aurretik ikusitako gauza batzuk argitu zizkigun eta aurreraxeago gaztaiñerre usaia zegoela ohartarazi zigun. Haurrak urduri zeuden, susmatzen baitzuten nondik etor zitekeen usai hura…

dsc_0185

Allekuazpiko basoan aurrera, gaiztaiñerre usaiari jarraituz, hara non, Olentzero eta Mari Domingi! Ezin sinetsi. A ze zorte gurea. Haiekin kontu batzuk egin ondoren, gaztainak banatu zituzten, gutunen truk. Elkarrekin abestu genuen guztiok eta hantxe utzi genituen, opariak ekarriko dituen astoarekin batera, gaztainak erre eta ikatza eginez. Igandera arte, Olentzero!

dsc_0220

dsc_0230
Ederra izan zen ibilaldia, paregabea, hemen jarritakoez gain beste hamaika sorpresaz betea. Etzi Jose Migel Barandiaran hil zela 25 urte beteko dira, eta hari zor dizkiogu atzo ikusitakoak. Hark bildu zituen atzo bertatik-bertara gozatutako kondaira eta leiendak eta guk, bizia eman besterik ez diegu egin kondairoi. Ataunen bizirik dago mitologia, inoiz baino biziago.

dsc_0142

Aralarko Parketxetik, Barandiaran Museo eta Lizarrustitik, miloi bat esker eman nahi dizkiegu atzo Lizarrustira gerturatu ziren familia guztiei, izandako jarreragatik eta sortutako giro goxoagatik! Jentilbaratza Elkarteari, beste behin, zorionak, bikain aritu zineten, eta egindako lanaren ondorio dira atzoko haurren ilusio aurpegiak. Gauza ederragorik ba ote dago?

Sinesten dugun artean biziko dira sorginak, lamiak, torto, basajaunak, jentilak eta Marimunduko. Segi dezagun beraz ametsetan! Hurren arte!

 

 

“Jentilak eta Olentzero” ibilaldia BETETA

Aralarko Parketxean abenduaren 18an, igandez, ospatuko dugun “Jentilak eta Olentzero” ibilaldi magikorako plaza guztiak BETETA ditugu dagoeneko. Goizean zehar bete dira plaza guztiak.

jentilak-eta-olentzero_2016-beteta

Mila esker izena eman duzuen guztioi, egun magikoa izango dela ziurtatzen dizuegu!

Jende ugari ari zarete deitzen eta pena handiz plazak beteta daudela esaten ari gatzaizue.

Dena den, Olentzeroren inguruan beste jarduera bat proposatzen dizuegu, oraingoan Aralartik Aizkorrira salto eginez, Zegamako Anduetza Parketxean. Informazio gehiagorako sakatu hemen.

“Jentilak eta Olentzero”, izen-ematea zabalik

Abenduaren 18an, igandez, “Jentilak eta Olentzero” ibilaldi magikoa ospatuko dugu Aralarko Parketxean, inguruotako mundu mitologikoa hedatzea helburu izango duena.

Izen-ematea zabalik egongo da gaurtik aurrera, eta antolakuntzatik erreserba berandu baino lehen egitea gomendatzen dizuegu, plazak mugatuak izango direnez, hauek azkar beteko direla aurreikusten baitugu.

Ausartuko al zara?

jentilak-eta-olentzero_2016