Tag Archives: Marti Boada

Basoa arintzen / Aligerando el bosque

Anduetza Parketxea 2018. urtean zehar egurraren edo basoaren zentro bezala sendotuko da; orain arte egurra eta egur ustiaketa gai nagusia izan bada ere, urte honetan zehar, baso-ustiapena gauzatuko duen proiektua martxan jarri delako.

Nola? Martxoaren 10ean pago motz bat arintzen hasi ginen. Pago motzak pisu handia jasaten dute, enbor nagusi batek gainean sei edo zazpi enbor egon daitezkeelako. Aukeratutako pago motzak bost enbor zituen eta hauetatik bi moztu dira. Enbor hauek, helduenak eta pisutsuenak ziren, beraz, teknika honekin pagoaren biziraupena luzatu da. Pago motz honen aukeraketan, baso zainak, Zegamako Udalak eta Foru Aldundiak parte hartu zuten. Ekimen honetan Marti Boada doktorearen azalpenak entzuteko aukera izan genuen.

Urte honetan zehar, parketxetik gertu dagoen sail batetan, non baso mistoa dugun, orain dela 40 bat urte landatutako pagolizar batzuk aukeratu dira. Hauek lepatu egingo dira lehengoko teknikei jarraituz eta urteen poderioz, nola hazten diren ikusi ahalko dugu. Aukeraketa honetan erakunde guztiek ere hartu dute parte.

Bukatzeko, urrian zehar Anduetza parketxearen aurrealdean txondorra eraikiko da. Txondorraren inguruan antolatzen diren ekitaldietan beste gai askoren artean hauek izango dira ardatz: ikazkintza lanbidea izango, txondorraren eraikuntzaren estruktura eta egur ikatzaren erabilera.

____________________________

Este año 2018 el parketxe Anduetza se consolidara como centro de la madera o del bosque, ya que aunque hasta ahora la madera y la explotación forestal han sido el tema central, durante este año se va a poner en marcha un proyecto donde la explotación forestal se va a materializar.

¿Cómo? Este marzo hemos comenzado con el cuidado de un haya trasmocho. Se ha elegido un haya trasmochado, conforme entre ayuntamiento, guardas forestales y Diputación Foral para aligerarlo. Estos hayas trasmochos aguantan un peso considerable ya que en vez de tener un tronco principal pueden llegar a tener hasta 6 ó 7. El haya elegido tenía cinco troncos de los que se han cortado dos. Estas ramas trasmochadas eran las más viejas y pesadas por lo que mediante esta técnica se pretende alargar la esperanza de vida de dicho haya. Para esta actividad tuvimos el placer de contar con el Doctor Marti Boada.

A lo largo de este año, en un área cercano al parketxe donde existe un pequeño bosque mixto, se han elegido unas hayas plantadas hace unos 40 años para trasmocharlos como se hacía antiguamente para a lo largo de los años, poder observar cómo van desarrollándose hacia hayas trasmochadas. Esta actividad nos va a permitir enseñar a los grupos escolares todo el proceso. Esta elección también se ha realizado de acuerdo con todos los entes implicados

Y para finalizar, este proyecto se construirá una carbonera en octubre y se realizaran visitas abiertas a todo el público, donde se explicara el oficio de carbonero, la importancia de la estructura de la carbonera y del uso del carbón vegetal, entre otros temas.

Advertisements

Aparteko zientzialaria

 

Gaur goizean berrogei lagun inguru elkartu gara pago motzen inguruan Marti Boada zientzialari katalanen azalpenak entzuteko. Marti Boadak natura interpretatzeko, begiratzeko eta helarazteko modu berezia du; aho zabalik izan gara bere hitzak entzuten.

Ondoren, gertu zegoen Jose Ramon Agirre, Marron, aizkora hartuta pago motzera igo da eta lanean hasi ere. Pago motzaren adarra erortzen ikusteak zirraragarria izan da, pago motzak handiak badira ere, adarren bat mugarrotzean eta lurrera erortzen ikustean, handitasun sentsazioa nabarmenagoa delako.

Mila esker Marti Boadari berriro ere Zegamara etortzeagatik eta bere jakinduria hain ondo helarazteagatik. Jose Ramoneri, Marroneri, egindako lan zailarengatik. Mila esker ere etorritako guztiei eta gogoratu urrian elkar ikusiko garela txondorraren inguruan!

Zuhaitz bat lepatzen ikusi nahi al duzu? / ¿Quieres ver como se poda un árbol?

Bihar Aizkorriko magalean pago motz bati adar batzuk moztu behar zaizkio. Lepatze lana hau ikusgarria izango da, alde batetik, garai bateko teknikei jarraituz egingo delako, aizkoraz hain zuzen ere. Eta beste alde batetik, gehiengok ikusi ez dugun jarduera delako.

Lepatze lanak ikusteaz gain, Marti Boada zientzialari katalan ospetsuaren azalpenekin, jarduera honek historian zehar izan duen garrantziaz jabetuko gara.

______________________________

Mañana en las faldas de Aizkorri, se podara un árbol trasmocho. El trabajo de poda será impresionante por dos razones principales, la primera, porque la poda se realizara como antaño, con hacha; y por otro lado, porque es un trabajo que pocos han visto.

Además de poder ver el trabajo de poda, Marti Boada, afamado científico catalán, estará con nosotros para explicarnos la importancia de esta técnica de trasmoche a lo largo de la historia.

Pago motzak lepatzen Aizkorrin

Aizkorriko basoetan antzinatik erabili da zuhaitzak lepatzearen teknika, adarrak altuera jakin batean moztuta, egur ekoizpen handiagoa eta iraunkorragoa lortzen baitzen. Gaur egun, oraindik, ugariak dira antzinako teknika honen lekukoak gure basoetan, pago motzak hain zuzen ere.

 Marti Boada zientzialari katalan ospetsuaren azalpenekin, jarduera honek historian zehar izan duen garrantziaz jabetuko gara. Marti Boadak teknika honen aberastasun historikoaz eta naturalaz hitz egingo digu gaztelaniaz. Nola ez, lepatze lanak eskuz egingo dira, garai bateko teknikei jarraituz.

Aurten, Zegamako Anduetza parketxearen inguruan, txondorra egingo da udazken aldera. Txondorra eraikitzeko, egurra da lehengai nagusia eta egurra lortzeko basora joan behar da zuhaitz bati adarrak moztea. Txondor hau, hilabete batez egongo da piztuta. Modu honetan, txondorraren eraikuntzaren prozesua hasieratik amaieraraino ikusi ahal izango dute bisitariek: egurraren mozketa, txondorra piztearen festa eta ikatza jasotzeko momentua.

Trasmoche de hayas en Aizkorri

El trasmoche de árboles es una actividad que viene realizándose desde hace mucho tiempo en los bosques de Aizkorri, ya que cortando las ramas a una cierta altura, se conseguía una producción de madera mayor y más sostenible. Todavía hoy en día quedan muchos testigos de esta antigua técnica, las hayas trasmochas.

Marti Boada, afamado científico catalán, estará con nosotros para explicarnos la importancia de esta técnica de trasmoche a lo largo de la historia. Marti Boada nos ayudara a comprender la riqueza histórica y natural de esta antigua técnica. La técnica de trasmoche, como no, se realizara a mano siguiendo las técnicas de antaño.

Este otoño se va a realizar una carbonera en Zegama, en el parque del Parketxe Anduetza. Para construir la carbonera, la madera es la materia prima indispensable y para conseguir la madera hay que ir al bosque a cortar las ramas de un árbol. La carbonera permanecerá encendida durante un mes. De esta forma, el visitante podrá asistir al proceso de construcción de la carbonera de principio a fin: trasmoche del haya, la fiesta para encender la carbonera y el momento de recogida del carbón vegetal.

Natura interesgune berri bat Zegaman

Asteburu honetan, Zegaman zuhaitz berezien inguruan burutu diren jardunaldietan, munduko 35 zuhaitz monumental eta bereziren oinordekoak landatu dira Anduetza Parketxearen inguruan. Honenbestez, hemendik aurrera, beste erakargarritasun bat gehiago izango du Zegamak Anduetza Parketxearen eskutik bisitariei erakusteko.

P1060548

Zuhaitz berezi hauek, “Marti Boada” zuhaitz-bildumako landaretxoak dira, arrazoi bat edo beste bat tarteko, monumental eta berezi izendapena jaso duten zuhaitzen oinordekoak. Martí Boada zientzialaria izan zen zuhaitz hauen haziak jasoz bilduma hau egiten hasi zena eta, bera, gure artean izateko ohorea izan dugu asteburu honetan Zegaman. Martí Boada zientzialari oso ezaguna da mundu mailan eta besteak beste, Nelson Mandelaren eskutik Nazio Batuen munduko ingurumen-saria jaso zuen 1995ean.

Zegama eta Martí Boadaren arteko harremana ordea ez da gaurkoa, 2008an hasi zen Sant Celoní herrian (Bartzelona) egitekoa duten Europako Basoen Museoaren proiektuaren ildotik. Duela zazpi urte Zegamako interpretazio zentroko egur-bilduma ikustera etorri eta bisita horren fruitu izan da asteburu honetakoa.

P1060486

Jendearen harrera bikaina izan da bai larunbatez bai igandez antolatu diren ekitaldietan. Oso interesgarri suertatu dira Martí Boadak eta Jordi Bartroli kimikariak (Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko ikerlariak) emaniko hitzaldiak eta gai hauetan adituak diren pertsona ugariren arreta bereganatu dute. Larunbat arratsaldean berriz, hain gurea dugun txalaparta doinuez girotuta, zuhaitz berezi hauetako batzuk landatzeko aukera izan dute bertaratu diren herritarrek eta aurrerantzean, hauek zaintzeko eta erakusteko konpromisoa hartu du Udalak herritarren izenean Sant Celoniko Udalarekin batera hitzarmen bat sinatuz.

Copia de P1010693

Igande goizerako Anduetza Parketxeak antolatutako ibilaldi gidatuak ere berebiziko arrakasta izan dute. Martí Boada gidari dela zuhaitz berezi hauen bitxitasuna bertatik bertara ezagutzeko aukera izan den eta jarraian, Parketxeko xilotekan jasotzen diren zuhaitz berezienen egurrak ukitu, usaindu eta sentitzekoa. Eskerrik asko herritik zein Euskal Herri osotik Zegamara hurbildu eta ekintza hauetan parte hartu duzuen guztioi.