Tag Archives: lizarrustiko parketxea

Aralar, ingurumen hezkuntzaren eszenatoki

Ikasturtea amaitzear den honetan, atzera begira jarri eta Aralarko Parketxean esperientzia ederrak bizi izan ditugula ohartu gara. 1.500 ikasletik gora igaro dira ikasturte honetan Ataundik eta makina bat jarduera egin ditugu haiekin, tartean Aralarko Natura Parkearen sekretuak ezagutzeko mendi-ibilaldiak, gure arbasoen ohitura-zaharrak berreskuratzeko elikadura tailerrak, mundu mitologikoan murgiltzeko tailer magikoak, arkeologo baten lana azalean sentitzeko jarduerak, baserriko mundua barrutik ezagutzeko jolasak, eta askoz ere gehiago!

Etorkizuneko lur hauetako zaindariak izango dira ikasle hauek eta orain landatutako haziak etorkizun batean baso bilakatuko direlakoan gaude.

2017 ikasturtea

Amaitu ditugu beraz ikasturte hontako ikastetxeetako egonaldi eta ingurumen-hekzuntza jarduerak eta orain atseden apur bat hartu eta indarberrituta hasiko dugu 2017-2018 ikasturtea, berriro ere inguruotako ondare natural zein kulturala lau haizetara zabaltzeko prest!

 

“Jentilak eta Olentzero”, izen-ematea zabalik

Abenduaren 18an, igandez, “Jentilak eta Olentzero” ibilaldi magikoa ospatuko dugu Aralarko Parketxean, inguruotako mundu mitologikoa hedatzea helburu izango duena.

Izen-ematea zabalik egongo da gaurtik aurrera, eta antolakuntzatik erreserba berandu baino lehen egitea gomendatzen dizuegu, plazak mugatuak izango direnez, hauek azkar beteko direla aurreikusten baitugu.

Ausartuko al zara?

jentilak-eta-olentzero_2016

Ezpainetatik belarrietara, belarrietatik bihotzera

Ezpainetatik belarrietara, belarrietatik bihotzera. Hori da mundu mitologikoa gal ez dadin Barandiaran Museoan darabilgun formula.

Jose Migel Barandiaranek lan nekeza bezain garrantzitsua egin zuen gure Euskal Herriko hamaika bazterretan, hemengo eta hango kondaira mitologikoak jasoz. Lan hori iraganeko eta gaur egungo munduen arteko katebegi nagusia izan da eta galtzear zeuden kondaira, mito eta ohiturak jasotzeko lan hori ezerezean gera ez dadin ahaleginak egiten ditugu Ataunen.

Hori dela eta, atsegin handiz gonbidatzen zaituztegu, azaroaren 20ean, igandez, antolatuko dugun Euskal Herriko mito eta ipuin zaharren IPUIN KONTAKETARA. Bi saio egingo ditugu, 11:00etan lehena eta 12:30etan bigarrena.

Marimunduko izango da protagonista, Jentilbaratza Elkarteko kidea, baina Etsai ere gure artean egongo da. Familian igande goiza giro goxo eta magiko batean igarotzeko plan ederra beraz!

Aurreratzen dizuegu aurrez izena ematea nahitaezkoa dela, eta lehenbaitlehen erreserba egitea gomendatzen dizuegu, plaza mugatuak izango dira eta.

barandiaran_ipuin-kontaketa-2016

Artzaintza gaur egungo erara

Ez da makala Aralarren artzaintzak gaur egun duen garrantzia, iraganeko tradizioaren gordeleku paregabea baitira mendigune hauek. Baina, benetan ezagutzen al dugu lanbide honen barneko lana? Ardiak larretu, zaindu, jetzi, gazta egin…

Bada, ohorezko gidari baten eskutik sekretuok ezagutzeko aukera luzatu nahi dizuegu. Joseba Insausti Aralarko artzain eta gaztagile gazte bezain eskarmentatuak bere lana erakutsiko digu, bere mendiko etxolan bisita egingo diogu eta bere ahotik entzun ahal izango ditugu azalpenak. Josebak Espainiako Gazta Onenaren Saria jaso berri du eta beraz, zein, Joseba baino hobe sekretu guztiak azaleratzeko?

Aralarko artzaintza 2016 kartela

Ibilaldian parte hartzeko erreserba egin behar da, horretarako jarri gurekin harremanetan 943 18 03 35 / 688 89 50 69 telefonoetan edota barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net helbidean.

Ez ezazu aukera hau galdu!

Aralar: naturala, kulturala

Aralarzaleok!

Bi plan eder proposatzen dizkizuegu Aralarko Parketxetik. Bata, igande honetan, Aralarko ondare naturalaren ingurukoa, bestea, datorren igandean, ondare kulturalari buruzkoa.

Aralarko narrasti eta anfibioak ezagutzeko irteera, Maiatzak 15, igandea:

Barandiaran_Narrastiak 2016 ELEBI

Aralarko tradizioaren lekuko den ogibide baten inguruko irteera, Aralarko artzaintza eta gazta. Joseba Insausti artzain eta gaztagile gazteari bisita egingo diogu bere mendiko etxolan:

Aralarko artzaintza 2016 kartela

Zein da zure aukera? Egin ezazu erreserba berandu baino lehen, plaza mugatuak izango dira eta.

Aralarren ikusiko dugu elkar!

Bioaniztasuna bide-bazterrean

Zoritxarrez, errepidean harrapatu eta zauritutako animalien irudiak ohikoak dira urte sasoi honetan, batez ere natur-guneetatik hurbil. Milioika eta milioika dira gainera, auto-istripuz hiltzen direnak urtean zehar, mundu zabalean. Biktimak mota askotakoak izan ohi dira, zerrenda luzea osatuz: hegaztiak, trikuak, azeriak, azkonarrak, basurdeak, orkatzak, intsektuak, narrastiak, anfibioak…

Euskal Herrian harro egoteko moduko bioaniztasuna dugu, urrutira joan gabe hamaika animalia zein landare espezierekin goza dezakegu eta, baina mundu mailan aniztasun hori gainbehera doala ere gauza jakina da, eta Euskal Herriak ez dio errealitate horri ihes egiten. Aniztasun ekologikoa galtzearen arrazoi nagusietako bat habitataren zatiketa da eta errepideek zeresan handia dute egoera horretan. Geroz eta errepide gehiago dugun herrialde txiki honetan, asfalto horrek badu eraginik animaliengan, batez ere animalia eta gizakiok partekatzen ditugun espazioetan.

azkonarra errepideankatagorria errepidean

Nola igaro bidea alde batetik bestera? Zubi bat egitea irudi lezake konponbiderik errazena. Bai, bederen, kartelak irakurtzen dakigunontzat. Baina, animalien kasuan ez da horren erraza, ez baita nahikoa zubi orokor bat eraikitzearekin, espezie bakoitzak bere ohitura, mugimendu eta ezaugarrietara egokitutako bideak behar ditu eta.

Konponbidea gure eskuetan ere badago, edo arazoa gutxiagotzea behintzat. Frogatuta dago istripu ugariren eragile erabakigarria dela gehiegizko abiadura, eta abiadura handia egon ohi den errepideetan harrapaketa gehiago ematen direla abiadura mantsoagoa duten antzeko errepideetan baino. Izan ere, gidatzen ari garen abiaduraren mantsotzeak ezbehar baten aurrean dugun erantzuteko ahalmena handiagotzen du, bai gidariarena eta baita animaliarena ere. Honek garrantzia berezia hartzen du babestutako natur-guneen inguruan, esterako, Aralarko Natura Parkearen ingurabideetan. Gauez, herriguneetako pista zein errepideetan arreta areagotzea ere garrantzitsua da.

Sarrera honetan jarritako bi argazkiak, azkonarrarena eta katagorriarena alegia, atzo bertan Lizarrustiko Parketxera lanera gindoazela ateratakoak dira. Ez zaizkigu horrelako irudiak gustatzen. Denon ardura da gure herriko bioaniztasuna zaintzea, altxor ederrak ditugu Euskal Herrian eta haien biziraupena gure eskuetan, ere, badago.

Eskuorri berria eskuragarri!

Kaixo lagunok!

Atsegin handiz Gipuzkoako Parketxe Sareko eskuorri berria aurkezten dizuegu. Gipuzkoako Parketxe guztietan izango duzue eskuragarri paperean, bertan egiten ditugun jardueren berri izan dezazuen. Eskuratzeko sakatu hemen.

Udaberriko jarduera berezien eskuorria ere ikusgai duzue, hamaika aukera eskaintzen dizkizuegu Gipuzkoako ondare natural eta kulturalekin goza dezazuen. Zein aukeratuko duzu? Eskuratzeko sakatu hemen.

Udaberrian gaude eta basoetako bizia esnatzen doa. Nahi al duzu gurekin etorri naturaz gozatzeko bidaia harrigarri honetan? Zatoz, bada, Parketxeetara, bertan emango dizugu informazio guztia!

Paretxe

Anduetza parketxea (Zegama, Aizkorri-Aratz Natur Parkea)

943 80 21 87 / anduetza@gipuzkoamendizmendi.net

Arditurriko parketxea (Oiartzun, Aiako harria Natur Parkea)

943 49 50 69 / arditurri @gipuzkoamendizmendi.net

Arantzazuko parketxea (Oñati, Aizkorri-Aratz Natur Parkea)

943 78 28 94 / arantzazu@gipuzkoamendizmendi.net

Barandiaran museoa (Ataun, Aralar Natur Parkea)

943 18 03 35 / barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

Iturraran parketxea (Aia, Pagoeta Natur Parkea)

943 83 53 89 / iturraran@gipuzkoamendizmendi.net

Lizarrustiko parketxea (Ataun, Aralar Natur Parkea)

943 58 20 69 / lizarrusti@gipuzkoamendizmendi.net

Urrutira joan gabe… / Sin irse lejos…

Urrutira joan gabe natur-aisiaz gozatu nahi dutenentzat

Aste Santuro gipuzkoar asko irteten dira kanpora automobila edo hegazkina hartuta, batzuk eguzki bila, besteak aisiaz gozatzeko asmoarekin. Alabaina, ez dira gutxi (ematen duena baino gehiago) hemen geratzen diren herritarrak, eta horiei kanpotik hona datozen bisitariak erantsi behar zaizkie, hemendik alde egiten dutenek nahi dutenaren bila guregana etorritakoak.

Horien guztien aisia premiak asebete asmoz, Gipuzkoako parketxeetan egitarau aberatsa prestatu dugu ate joka dugun Aste Santu honetarako. Askotariko planak ditugu: familian egitekoak, bakarka egitekoak, naturarekin lotura dutenak, kultur ondarea ezagutzera ematen dutenak, sagardotegi batean amaitzen direnak…

Esate baterako, asteburu guztietan Pagoetako Natur Parkean (Aian) dagoen Agorregiko burdinola martxan jarriko da; ikustekoa eta entzutekoa da hango hauspo, gabia eta gurpil hidraulikoaren lana eta hotsa. Iturrarango parketxean bertan osa daiteke goiza, erlauntzen irekierarekin harrituz, txorien kantuak ezagutzen ikasiz edota lorategi botanikoaz gozatuz (nork bere kabuz edo gidari berezi batekin), ez baitugu alperrik ate joka udaberria, natura esnatzen hasten den urte-sasoia. Hori guztia gutxi balitz, berriki jarritako orientazio zirkuitua froga dezake ahi duenak, bai familian bai bakarka.

Aparteko beste aukera tren txu-txuan Arditurriraino (Oiartzuneraino) joan eta meategiak bisitatzea da: kaskoa jantzi, lurraren erraietara sartu eta garai batean ilunpearen isiltasunean han lan egin zuten meatzariek sentitzen zutena bizitzea. Beste plan bat Aiako harria Natur Parketik atera gabe: Hernanin, Akola inguruko trikuharri eta saroiak ikusi ondoren, nahi duenak, Larregaingo sagardotegian biribil dezake goiza, upel artean, sagardo berria dastatuz.

Ataunen ere, Aralarko Natur parkean oraingoan, (Urbitarte) sagardotegian bukatzen den ibilaldia egiteko aukera dago, gorputzarenak ez ezik, izpirituaren beharrak asebetetzeko, Barandiaran museoa nahiz hango errota eta zerrategi hidrauliko ikusgarria bisitatuz. Lizarrustiko parketxea ere hor dago, aterpetxe zein jatetxe eta guzti, Aralar inguruetan ordu batzuetarako edo egun batzuetarako “galdu” nahi dutenentzat.

Eta Aizkorri-Aratzeko Natur parkean zer? Hasteko, gomendio bat: Gomiztegitik Arantzazura ibilbide irisgarritik joatea. Kilometro pasatxo duen bidean atseden guneak, bi mailatako eskudelak, ezintasunak dauzkaten pertsonentzako egokitutako altzari eta zerbitzuak, argiketa, nahiz panel adierazle eta informatiboak aurkituko ditu hara bertaratzen denak, beti ere Oñatiko alderdi hartako paisaia zoragarria aurrez aurre izango duelarik. Arantzazura iritsitakoan, Santutegiaz gainera, parketxea (ireki zen azkena) ikus daiteke eta etxeko txikienek haientzat antolaturiko jardueretan parte har dezakete. Aizkorri mendiaren beste aldean, Zegaman, Anduetza parketxea dago, egurraren tenplua hura, besteak beste, munduko hainbat tokitako zura biltzen duena, eta Goierriko hainbat txoko eder bisitatzeko aitzakia paregabea izateaz landa, Lizarrateko (San Adriango) pasabidera abiatzeko irteera ezin hobea dena, Trail estazioa ahaztu gabe, jakina.

Hori guztia Gipuzkoan eskura izanda, merezi al du urrutira joatea?

Informazio gehiagorako: 943180335 edota barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

            Paretxe

Para quienes quieren disfrutar del ocio en la naturaleza sin tener que ir lejos

Todas la Semanas Santas muchos habitantes de Gipuzkoa toman un avión o el automóvil para marcharse fuera, unos en busca de sol, otros para disfrutar de unos días de ocio. Sin embargo, no son pocos (más de lo que parece) los ciudadanos que se quedan en casa, a los que hay que sumar los turistas que nos visitan, estos últimos en busca de lo mismo que persiguen quienes se marchan de aquí.

A fin de satisfacer las necesidades de ocio de todas esas personas, desde los parketxes de Gipuzkoa hemos preparado una variada programación para esta Semana Santa. En la propuesta hay planes de todo tipo: planes familiares, individuales, relacionados con la naturaleza, que dan a conocer el patrimonio cultural, que terminan en una sidrería…

Por ejemplo, todos los fines de semana se va poner en marcha la ferrería de Agorregi, ubicada en el Parque Natural de Pagoeta (Aia): menudo espectáculo ver y oír el trabajo y el estruendo de los fuelles, el martillo pilón y la rueda hidráulica que se conservan allí. La mañana se puede completar en el mismo parketxe de Iturraran, sorprendiéndose con la apertura de las colmenas, aprendiendo a identificar el canto de los pájaros o disfrutando del jardín botánico (cada cual por su cuenta o con un guía especializado), puesto que, no en vano, estamos ya en primavera, época en que comienza a despertarse la naturaleza. Si todo eso fuera poco, quien quiera puede probar el circuito de orientación recientemente instalado, tanto en familia como individualmente.

Otra opción inmejorable es ir en tren chu-chu hasta Arditurri (Oiartzun) y visitar las minas, para, una vez puesto el casco, penetrar en las entrañas de la tierra y vivir lo que sentían los mineros que antaño trabajaban en el silencio de la oscuridad. Otro plan, sin salir del Parque Natural de Aiako harria, en este caso en Hernani: después de visitar los dólmenes y los seles de la zona de Akola, quien quiera, puede redondear la mañana entre toneles en la sidrería Larregain, disfrutando de la sidra nueva.

También en Ataun, esta vez en el Parque Natural de Aralar, se brinda la posibilidad de realizar una excursión que culmina en una sidrería (Urbitarte), previa visita al museo Barandiaran, con su molino y la llamativa serrería hidráulica contigua. Para quienes prefieran “perderse” durante unas horas o unos días en los aledaños de Aralar, cerca de allí está también el parketxe de Lizarrusti, equipado como albergue y restaurante.

¿Y en el Parque Natural de Aizkorri-Aratz qué? Para comenzar, una recomendación: ir desde Gomiztegi hasta Arantzazu por el camino adaptado. En un recorrido de poco más de un kilómetro, quien acuda allí encontrará zonas de descanso, barandillas de dos alturas, servicios y mobiliario para personas discapacitadas, iluminación, así como paneles indicativos e informativos, siempre con el maravilloso paisaje de aquella zona de Oñati delante. Al llegar a Arantzazu, además del Santuario, puede visitarse el parketxe (el último en inaugurarse) y los más pequeños de casa pueden participar en las actividades organizadas para ellos. Al otro lado del monte Aizkorri, en Zegama, está el parketxe de Anduetza, templo de la madera, que entre otras cosas, cuenta con una colección de maderas de numerosos lugares del mundo; además de una estupenda excusa para visitar muchos hermosos lugares del Goierri, resulta un inmejorable punto de partida para realizar una excursión al paso de San Adrián (Lizarrate), sin olvidar, por supuesto, la estación de Trail.

Teniendo todo eso a mano en Gipuzkoa, ¿para qué ir lejos?

Para más infromación: 943180335 ó barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

 

Donostiako orfeoiari inbiririk ez

Gaur goizean Ataungo Barandiaran Museoan inguruko txorien kantuak ezagutzeko ibilaldia egin dugu. Saio arrakastatsua izan da eta familia ugari gerturatu dira entzumena praktikan jartzera; natura entzutea, horixe izan ohi dugu eta gainditu gabeko irakasgaietako bat.

Nahiz eta goiz hotz eta haizetsua irten zaigun Aralarko alde honetan, espezie ugari entzun eta ikusteko gai izan gara, Mikel Olano adituaren belarri finei esker. Donostiako orfeoiari inbiri handirik ez diogu, goizean zehar sekulako musika-festa izan dugu eta Ataunen: txantxangorria, txepetxa, gailupa, birigarroa, zozoa, ur-zozoa, pinpina, kaxkabeltza, errege-txoria, mirua, zapelatza…

DSC_0005

DSC_0050

DSC_0060

Hemendik aurrera eta etxeko txikienek mundu honetan hastapenak egin ondoren, egunerokotasunean hauxe guztia praktikan jartzea tokatzen zaizue. Animo! Ez da eta lan makala…

Gaurkoan Ataunera etorri ezin izan zaretenoi, esan, aukera gehiago izango dituzuela udaberrian zehar Gipuzkoako gainontzeko Parketxeetan (sakatu hemen).

Txangoen iragarle fina

Berak ere, argazkiko Amilotxak alegia, izan du Parketxe Sarean egingo ditugun saioen berri. Entzun du gure Natur Parkeetako txorien kantuak ezagutzeko ibilaldi desberdinak egingo ditugula eta Ataungo Barandiaran Museoan azaldu zaigu jakinminez betea.

amilotxa barandiaran museoan

Bera da, bada, saio hauen iragarlerik onena. Begira zein kantu ederra duen Amilotxak:

 

Larunbat honetan, martxoak 12, izango duzue txoriokin gozatzeko aukera Ataungo Barandiran Museotik abiatuta. Izena emateko zerrendak irekita ditugu dagoeneko, beraz ez ezazu zure inguruan egunero dabiltzan txori horiek kantuen bidez ezagutzeko aukera galdu, esperientzia interesgarri bezain ederra proposatzen dizuegu Mikel Olano adituaren eskutik.

Ez ahaztu prismatikoak!

Barandiaran_Txoriak2016

Erreserba egiteko: 943 18 03 35 / 688 89 50 69 edo barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net.