Tag Archives: Gipuzkoako Parketxe Sarea

Tximeleta, altxabili, aperiko, astatsa, atsoaren arima, atxiamatxia… zer dakigu beraiei buruz?

“Altxabili, aperiko, astatsa, atsoaren arima, astoluma, atxiamatxia, atxinini, axandalo, azapinpirin, bitxilota, eskabi, farfail, gau-ulika, inguma, jainko-belatx, jainko-oilo, jainko-mandatari, lilirita, makara, maripanpalona, maripuxitia, marisorgin, matxita, mitxeleta, mitxirika, oilo-zuri, panpina, pertxilota, pitxilingaria, sorgin-bitxi…, sorgin-oilo, txalumitxi…, txepeleta, txibiltxori, txilipitaina, tximirrita, txintxilinpalo, txintxitola, txipilipeta…, txipirina…, txipiritona, txiruliru, txitxilera, txitxipapa…, ulifarfaila…, atxitamatxi…, atxitamutxita.”

Eta, zerrenda luzea bada ere, hor ez daude diren guztiak. Ehun bat forma ezberdin ditugu tximeleta adierazteko. Mitxeleta betekada egiteko beste izen, beraz.

Asteburu honetan, ekainak 24, eguneko tximeleten inguruko tailer teorikoa eta praktikoa izan dugu Iturraran Parketxean.

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailak sustatuta, EAEko eguneko tximeleten jarraipen programan interesatuta daudenen eta horko parte-hartzaileen gaikuntza tailerra buruta da. Tankera horretako programak oso tresna baliotsuak bihurtzen ari dira, hiritarren zientzien estrategietan oinarrituta, biodibertsitatearen egoera eta joerak aztertzeko. Tailerraren helburua kanpoan datuak hartzeko protokoloak estandarizatzea izan da, tximeletak identifikatzeko eta haien ekologiari buruzko ezagupideak hobetu eta laguntzaile berriak erakartzea.

Basalandareekin egindako usain goxoko xaboiak Iturraranen

Pasa den asteburuan, ekainak 24, bertako basalandareekin xaboi naturala egiten ikasi genuen Jone Aldabaldetrekuren eskutik. Xaboiaren historian murgiltzeaz gain, xaboiak egiteko erabili beharreko material eta osagaien berri eman ziguten. Bukaeran, taldeka banatu eta xaboi mota ezberdinak egin genituen, bakoitzak 2 xaboi mota ezberdin etxera eraman genituelarik.

Urubiak aske Listorretan eta Iturranen!

Pasa den asteburuan ezohiko bisita izan genuen Listorretan eta Iturraranen. Igeldoko Arrano Etxean sendatutako urubiak askatu bait genituen.

80 pertsona inguru hurbildu ziren, bai Listorretan eta bai Iturraranen, guztira 160 lagun.  Adin guztietakoak (umeak, gurasoak, aiton-amonak…). Listorretan Mikel Olanok eta Iturraranen Antton Gomezek,  azalpen batzuk eman zizkiguten eta jendeak bere zalantzak/kuriositateak argitzeko aukera izan zuen; jarraian, hiruna urubi askatu genituen parkeko puntu ezberdinetan.

Hona hemen Listorretako irudiak; eta jarraian Iturraran gainean urubi bat askatzen bideoa:

Egunaren azken izpiekin batera, gautxoriak askatu eta beren ingurunera itzultzeko hegaldia ikusteko pribilejioa izan genuen.

 

 

MILA KOLORE ETA USAIN ITURRARANGO LORATEGI BOTANIKOAN

Iturraran Parketxea kolorez eta usain goxoz betetzen duen lorategi botaniko batez inguratua dago. Udaberria amaitzear den honetan, Iturrarango lorategiak bizi-bizirik jarraitzen du. Zer hoberik bertan zuhaitzen gerizpean ibilaldi lasai bat egitetea baino?

Zatoz inguru eder hau ezagutzera, Euskal Herriko eta mundu guztiko landareak aurkituko dituzu bertan. Urte guztian ateak zabalik ditugu eta sarrera doakoa da. Bisita gidatuak ere eskaintzen ditugu. Informazio gehiago eskuratzeko deitu  943 83 53 89 telefonora edo idatzi iturraran@gipuzkoamendizmendi.net posta elektronikora.

El caserío Iturraran está rodeado por un jardín botánico que nos llena de mil colores y aromas. La primavera llega a su fin, pero el jardín de Iturraran está lleno de vida. ¿Qué mejor para relajarse que dar un paseo a la sombra de nuestros árboles?

Anímate a conocer este entorno encantador, te encontrarás con plantas de todo el mundo. Nuestro jardín está abierto durante todo el año y la entrada es gratuita. También cabe la posibilidad de hacer una visita guiada. Para más información llama al 943 83 53 89 o escríbenos a iturraran@gipuzkoamendizmendi.net.

Xaboiak egiten ikasteko tailerra Iturraran parketxean/ Taller de jabón artesanal en Iturraran

Ekainaren 17an Iturraran parketxean inguruko basaldandareekin  nork bere jaboi naturala egiten ikasteko aukera izango dugu Jone eta Rita Aldabaldetrekuren eskutik. Tailer hau bi hizkuntzatan egiteko aukera dago, eskaraz zein gazteleraz.

Tailerraren egitaraua ikusteko klik egin hemen.

Izena ematea, Iturraranera deituta (943 835389) edo iturraran@gipuzkoamendizmendi.net helbidera idatzita, plazak agortu arte.

Jarraitu Xaboiak egiten ikasteko tailerra Iturraran parketxean/ Taller de jabón artesanal en Iturraran irakurtzen

Maiatza naturaz eta kulturaz beteta izan dugu Iturraran Parketxean.

Maiatzean hainbat ekintza izan ditugu Pagoetan. Hilaren hasieran natura parkean bizi diren narrasti eta anfibioak ezagutzeko ibilaldia egin genuen Ander Izagirre adituaren eskutik. Eguraldia lagun, inguruko igel, uhandre, musker eta beste hainbat espezie behatzeko parada ezinobea izan zuten bertaratu ziren haur nahiz helduek.

Pasa den astean berriz, Iturraran parketxera gerturatu ziren familiek historiaurreko gizakien bizimodua ezagutzeko aukera izan zuten. Suhar arkeologia taldeko lagunek egurraren bidez sua egiteko teknikak, labarretako artearen sekretuak eta gezi bidezko ehiza erakutsi zizkiguten. Eginaz ikasten denez, ekintza horiek guztiak praktikan jarriz gustura ibili ziren haur eta gurasoak.

Harrera oso ona izan dute aktibitate hauek eta berriz ere errepikatzeko gogoz geratu gara guztiok!

Arkeologia tailerra Iturraranen/ Taller de arqueología en Iturraran

Nola bizi ziren Historiaurreko gizakiak? 

Sua nola egiten zuten (egurraren bidez egiteko teknikak), artea (labarretako artea), ehiza (ehizarako bultzagailu bidezko gezi-jaurtiketa) edota suharrizko tresneriaren lanketa erakutsiko dizkigute Suhar arkeologia taldeko kideek. Ikasiz, jolastu eta gozatzeko aukera izango da!

Bi saio izango dira: bat euskaraz (10:30-12:00) eta bestea gazteleraz (12:30-14:00).

Izen-ematea, Iturraranera deituta (943 835389), plazak agortu arte.

¿Cómo vivía el hombre prehistórico?

Con la ayuda del equipo arqueológico Suhar, aprenderemos a hacer fuego, nos enseñarán cómo era el arte rupestre, la caza (jabalina) o cómo fabricaban sus herramientas.

Habrá dos sesiones: uno en euskera (10:30-12:00) y otro en castellano (12:30-14:00).

Para apuntarse llamen a Iturraran. Plazas limitadas.

 

Iturrarango Landare Azoka arrakastatsua aurtengoan ere / otro año más la Feria de Plantas de colección ha sido todo un exito

Bi egunetan zehar 6000 landare zale pasa dira Iturrarango azokatik

Azoka honek  arrazoi asko ditu berezia izateko, landareak, bildumak, herrialde ezberdinetako saltzaileak, hizkuntza nahasketa… eta publikoa, erosle inkondizionalak, landareen maitaleak, zaleak, botanikoa edo ez, euri edo eguzki urtez urte etortzen zaretenak.

Gaur esker oneko idatzia dugu, milesker lanean egon zareten langile guztiei, zer esanik ez boluntario gisa egon zaretenoi, Aiako Udala, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Gipuzkoako Parketxe Sareari, eta milesker azokan erosle egon zareten guztioi ere, zuek gabe ez litzatekelako posible azoka hau.

Denak etzarete hemen izan, beti ez baita posible, baina gogoan izan zaituztegu, eskerrak zueri ere.

Ondorengo loturetan komunikabideetan agerturiko erreportaiak dituzue irudi ederrekin.

http://urolakosta.hitza.eus/2017/04/29/giro-ederra-aiako-landare-berezien-azokan/

http://www.diariovasco.com/fotos/oarsoaldea/201704/29/plantas-cinco-continentes-iturraran-3053402766-mm.html?edition=#

 

Ia dena prest Iturrarango 15. Landare Berezien Azokarako / Todo listo para la 15ª Feria da plantas de Colección de Iturraran

Iritsi da Iturrarango Lorategi Botanikoak urtean behin ospatzen duen ekintzarik eder, berezi eta jendetsuena, LANDARE BEREZIEN AZOKA. Aurtengoan ere leku anitzetatik datozkigu mintegiak, hasi Bretañatik eta Italiaraino  eta landare bilduma eta mota  ugari ditugu ikusgai.

Lehen mintegizaleak hasiak dira jada iristen.

Larunbat eta igandean, hementxe izango gara zuen begien gozamenerako.