Tag Archives: Ataun

Zart, Axut, Gatz eta… Patxi errementaria Ataunen

Bazen behin Patxi izeneko errementari bat, deabrua bera baino maltzurragoa zena…

Asko izan ginen pasa den larunbatean hau entzuterakoan txikitako oroitzapen eta beldurrak berreskuratu genituenak; eta beste hainbeste izango ziren, txikienak batez ere, beldur eta oroitzapen hauek haien buruetan sortzen hasi zirenak.

3. Mitoaldiaren barruan, Gau ibilaldi mitologikoaren txanda izan zen asteburuan. Joxemiel Barandiaran gaztetxoa zeneko pasarte bat bizitzeko aukera izan genuen, eta baita, berak berreskuratutako legenda oso ezagun bat aurrez aurre ikustekoa; Patxi Errementari ardatz, garai bateko mitoen munduan buru belarri sartu ginen… lurretik infernura jaitsi, handik zerura igo, azkenik gaurko mundura itzuliz.

DSC_0071 DSC_0077

Emozioz beteriko astebete zirraragarria izan da, eta amaiera ezin hobea eman genion ikuskizun izugarri honekin. Harrien gainean eraikitako jentilen herria dantzan aritu zen, sorginek ateri mantendutako ortzi edo eguren azpian.

DSC_0062

Mito eta sinesmen askoren sehaska izatetik, euskal mitologiaren ardatz izatera pasatu da Ataun; astebetez behintzat. Milesker Jentilbaratza Kultur Elkarteko kide guztioi beste urte batez hau posible egiteagatik. Segi ezazue mitoak errealitate bihurtzen!! Eskerrak baita ere aurtengo gonbidatu bereziei, Iñaki Perurena, Jon Aizpurua eta Joseba Aurkenerenari hain zuzen ere. Eta nola ez, ezkutuko lanetan aritzen diren bolondres guztiei eta ekintzetan parte hartzera animatu zareten guztioi!! 

Segi dezagun Joxemielen lanari eutsiz, mitoak bizirik mantentzen…

DSC_0022

Advertisements

Ehundaka haur euskal mitologiaren sehaskan

Ataungo 3. Mitoaldiaren barruan, haur eta gaztetxoez bete ditugu Barandiaran Museoko inguruak aste guzti honetan zehar! adin eta herri desberdinetako udalekuetako taldeak etorri dira gurera 400 bisitari inguru izanik guztira 5 egun hauetan zehar.

20190704_131740

Joxemiel Barandiaranek lan izugarria egin zuen gure arbasoengandik zetozkigun kondaira, ipuin eta legenda guzti horiek idatziz jasotzen, eta, haurrak gogotsu etorri dira gurera jentilen, lamien, sorginen eta beste hainbat pertsonaien inguruan gehiago jakiteko asmoz. Galtzear zeuden istorio harrigarri guzti hauek Barandiarenen lanari esker ezagutzen ditugu gaur egun eta ahozko transmisioari eutsiz, Barandiaran Museoko ganbararen goxotasunean helarazi nahi izan dizkiegu txikienei ere. Datozen belaunaldiei ere euskal kulturaren barruan gordetzen diren altxor txiki hauek zabaltzen laguntzea da gu guztion eginkizuna, eta horretarako, mitologia tailer hauen bitartez ekintza desberdinak egin ahal izan dituzte beti ere mitologia ardatz hartuta. San Martin Txiki eta Tortoren bisita ere izan dute talde guztiek, a zer nolako suertea!!

20190712_111011

Helduentzako hitzaldia Joseba Aurkenerenaren eskutik

Beste publiko mota batentzat ere egon da lekua Mitoaldiaren barruan. Asteartean hain zuzen ere, Joseba Aurkenerena izan zen Barandiaran Museoan “Barandiaran eta mitoak” deituriko hitzaldi bat eskainiz. Informazio interesgarria benetan Josebak emandakoa. Barandiaranen lana, mitoak, euskara, euskal kultura ikutu zituen eta… ordu t’erdia motz geratu zitzaigun… Mila esker Joseba!

IMG-20190709-WA0000

“Barandiaran eta mitoak”

Gogoratu gaur hitzaldi berezia daukagula Ataungo Mitoaldiaren barruanJoseba Aurkenerena izango da gonbidatu berezia eta hitzordua arratsaldeko 19:00etan izango da Barandiaran Museoan.

Joseba Aurkenerena

Josebak, besteak beste, Karmel, Maiatz, Hatsaren Poesia, Eskuz eta Begiz, Elinberri.eus,  Zu-Zeu.eus eta Kazeta.eus agerkarietan idazten du. Baditu hainbat liburu plazaraturik ere. Gai nagusiak euskal historia, etnografia eta mitologiakoak izan dira. Horietako batzuk: – Euskal sinesmen zaharrak – Harribeltzetako ipuinak – Sorgin mainguak dabiltz – Euskaldunon mundua hizpide – Axularren itzala – Gureak eta mundu zabalekoak – Iparmina – Iragana ere gaur da – Euskal Herria beti!

Izango dugu zer ikasia bere hitzetatik! animatu eta etorri Barandiaran Museora!

 

Mitologiaz blai!

Gutxi geratzen da dagoeneko III. MITOALDIRAKO! Gau ibilaldi mitologikorako sarrerak agortu direla jakina da, baina, ez da aukera bakarra mitologiaz gozatzeko eta gehiago ikasteko. Hona hemen egingo diren ekintza desberdinen datak eta zehaztasun guztiak izena eman nahi duenarentzat:

Uztailaren 7an ipuin kontaketa Barandiaran Museoan

Marimunduko eta beste hainbat pertsonairen eskutik ipuin harrigarriak entzun ahal izango dira familientzat oso aproposa den plan honetan. izen emateak: barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net

Ipuin kontaketa 2019

Hitzaldi eta ibilaldiak mitologia ardatz hartuz aditu desberdinekin

Uztailak 5

Iñaki Perurenaren “Harria, maitasun istorioa”  hitzaldia eskainiko da 20:00etan Astigarragako parkean.

Uztailak 6

Mitologia-gune esanguratsuenetatik ibilaldia egingo da Ataunen zehar, Jon Aizpuruaren eskutik. 9:30etan izango da hitzordua San Martingo plazan. Aurrez izena ematea ezinbestekoa da jentilbaratzake@gmail.com helbidean, toki mugatua baitago.

Uztailak 9

Joseba Aurkenerenaren “Barandiaran eta mitoak” hitzaldia Barandiaran Museoan, arratsaldeko 19:00etan. Sarrera doakoa izango da, baina aurrez izena ematea ezinbestekoa da barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net helbidean, toki mugatua baitago.

Hitzaldiak-eta-ibilaldia-2019-web

ZAIN IZANGO GAITUZUE!!

Mendiko larreen bioaniztasuna ezagutzeko ibilaldi gidatua Aralarren

20181021_114902Life Oreka Mendian, larreen kudeaketa jasangarria bultzatzeko 2016. urtean sortzen den proiektua da. Goi mendietako larre hauek Europako toki edo zonifikaziorik mehatxatuenak kontsideratzen dira eta estrategia amankomun bat garatu nahi da Natura 2000 Sarearen barruan aurkitzen direnak kontserbatzeko. Abeltzaintzaren eta artzaintzaren gainbeherak larre hauen erabilera falta ekarri du, eta, asko ez dira kontserbatzio egoera onean aurkitzen.

Proiektu honek Europa mailan oso mehatxatuta dauden mendiko larreak kudeatu eta kontserbatzeko oinarriak ezartzen ditu, beraz, habitat ezberdinen eta bertan bizi diren espezieen babesa bermatuz. Mendiko larreetan kudeaketa integratu eta jasangarrirako lur-jabeak, erabiltzaileak, naturguneetako kudeatzaileak, adituak eta tokiko eragileak inplikatu nahi dira.

Aurten HAZI-rekin lankidetzan Gipuzkoako Natura Parke guztietan ibilaldi gidatu bana eskaintzen ari da Gipuzkoako Parketxe Sarea Fundazioa, larre hauek balioan jartzeko eta euren bioaniztasuna ezagutzera emateko. Ibilaldi gidatu hauek doakoak dira, eta Aitor Salaberria adituaren azalpenak entzun ahal dira guztietan. Lehendabizikoa Pagoeta Natura Parkean gauzatu zen pasa den igandean eta hurrengo hitzordua Aralarren izango da, maiatzaren 19an Lizarrustiko Parketxetik abiatuz.

Ibilaldiak 10:00etan hasten dira eta 3-4 orduko iraupena izaten dute. Hamaiketakoa, ura eta oinetako egokiak eramatea beharrezkoa da.  Hona hemen egingo diren ibilaldi guztien zehaztasunak eta harremanetarako kontaktuak, aldez aurretik izena ematea beharrezkoa baita.

OREKA MEDIAN2019

Okila euria eskatzen ari da

IMG_20190504_112921_829

Euskal Herriko txoko batzuetan okila entzundakoan zera esaten omen zen: “okila euria eskatzen ari da”. Zuhaitzetan bizi denez, egarri zenean, hostoetatik erortzen diren ur tanten zain egon beharko zela uste baitzuten. Azken aste hauetan behintzat, kantuaren bidez gauza desberdin asko adierazteko gai direla argi geratu zaigu.

Pasa den larunbatean, txorien hizkuntza ezagutzeko azken saioa ospatu zen Ataungo Barandiaran Museoan. Arkamurka Natur Elkarteko Eneko Azkue izan zen hegaztien munduan lehen pausuak ematen laguntzeko arduraduna. Barandiaran Museoko zirrikituetan bizitokia eraiki duen buztanikara horia ezagutu ostean, erreka bazterretik doan herri bidetik abiatu ginen belarriak erne genituelarik. Txori ugari ikusi eta entzuteko aukera izan genuen, Enekok  haiek esan nahi zigutena interpretatzen laguntzen zigun bitartean.

Aurtengo saioak amaituta Enekori eta gerturatutako guztioi eskerrak ematea bakarrik geratzen zaigu eta jakin, narrasti eta anfibioen irteerak hasita daudela dagoeneko, hurrengo saioa Zegamako Anduetza parketxean izango da maiatzaren 12an. Egon adi eta erreserbatu hobe datorkizuen data!

 

Parketxez parketxe, txoriz txori, kantuz kantu

Betidanik nahi izan al duzu txorien hizkuntza ulertu? ba txorien kantuak ezagutzeko aurtengo azken ibilaldia maiatzaren 4an izango da Ataungo Barandiaran Museoan, goizeko 10:00etan.

Arkamurka Natur Taldeko kide den Eneko Azkue aritu da aurtengoan bere jakinduria bisitariei azaltzen materia honetan, eta, larunbatekoa izango da azken saioa.  Jarduera hau alde teoriko batekin hasten da, museo barruan, txorien argazkiak pantaila handian ikusiz eta haien kantuak entzunez. Ondoren ibilaldi labur bat egiten da prismatikoak eskutan hartuta eta txoriak ikusi eta euren kantuak identifikatzen saiatzen gara adituaren laguntzarekin. Guztira bi ordu inguruko iraupena izaten du saioak, ez galdu aukera eta eman izena!

Txoriak kartel orokorra 2019

Tradizioa gaurkotasunez betea

Iztueta Baserria_Otsailak 17

Iztueta Baserriak bere abereak, ukuilua, zelaiak, esnetegia eta baserria erakutsi nahi dizkie jarduera honetara bertaratzen diren bisitari guztiei. Baserriko bizimodua ezagutzeaz gain ekoizten dituzten kalitate handiko produktuak dastatzeko aukera izango dute bisitariek, eta, bide batez, Aralarko ingurune paregabeaz gozatzekoa.

Iztueta Baserrian belaunaldietako esperientzia dute esne behiekin lan egiten. Beren animalien ongizatea eta elikadura zaintzen dituzte, ingurugiroa eta jasangarritasuna oinarri hartuta. Gainera, ziklo guztiaz arduratzen dira, beren produktuetan kalitate gorena bermatzeko. Iztuetan oso barneratuta dute behiak direla proiektu horien ardatz nagusia; behiek eskaintzen dieten esnea da euren sorkuntza guztien oinarria eta, esnea goi mailakoa izateko, behiak ere halakoak izan behar dute, beraz, euren zaintza egokian oinarritzen da lanaren parte handi bat. Esan beharra dago lan guzti hau, behar bezalako fruituak ematen ari dela, duela gutxi jaso baitute jogurt hoberenari zilarrezko domina.

Aralarko parketxe hedatuko aurtengo jarduera berezien egitarauari hasiera emateko, familian igande goiz eder bat pasatzea proposatzen dizuegu, beraz,  Iztueta Baserrian, datorren otsailaren 17an, igandea.

Hitzordua goizeko 11:00etan izango da baserrian bertan eta 2 orduko iraupena izango duen bisita egingo da. Aurrez izena ematea ezinbestekoa da, Aralarko Parketxearekin harremanetan jarriz 943 18 03 35 / 688 895 069 telefonoen bidez edota korreo bat idatziz barandiaran@gipuzkoamendizmendi.net helbidera.

Ez galdu aukera hau eta zatozte gurera!

Muga ez den muga

Andoni Egañak behin Maulen halaxe kantatu zuen hegoaldetik iparraldera kotxez zihoan baten paperetik:

Itsasoa da zoragarria
apar zuri arrats gorri
ez ote gera Zumaiatikan
Hendaiaraino etorri?
Baina zuk kasu egin zaiozu
aspaldiko Xalbadorri
eta ze kristo egin behar zaio
muga ez den muga horri?

Muga hori errealitate bat da egun, ikusezina, baina nabarmena hein handi batean. Elkar ezagutzen ote dugu Euskal Herriko Iparraldeko eta Hegoaldeko bizilagunek?

Bada alderik gure artean, esaterako, eta onartu beharrekoa, iparraldean, azken 30 urte luzeetan beren haurrak euskaraz ikas dezaten lan handia egin behar izan dute, ikastolak sortu eta mantentzeko zein euskara hauspotzeko. Euskal Herriko haurrei euskarazko irakaskuntza eskaini ahal izatea ez da lan erraza leku guztietan eta are gutxiago aire libreko jardueretan, gurea kasu. Gipuzkoako Parketxeetan gure hizkuntzari dagokion lekua aitortzea gustatzen zaigu, jarduerak euskaraz eramaten ditugu aurrera; euskaratik eta euskaraz, Maialen Lujanbiok kantatu zuen moduan.

txoria

Igaro den ikasturtean iparraldeko zenbait ikastola gurera etortzeko erabakia hartu zuten, Ataun eta Aralarko aberastasun kultural zein naturalaz gozatzeko helburuarekin. Lizarrustiko aterpetxean egonaldia egin zuten gurekin, hiru egunekoa gehienetan eta aurtengoan ere gurera etorriko dira.

Eta zuetako batzuk esango duzue, eta ze berri klase da hau Gipuzkoako Parketxe Sarearen blog baterako? Tira, blog honek Parketxeen egunerokotasuna azaltzea du xede eta guretzat garrantzitsuak diren gauzak zuekin konpartitzea. Beti ez gara txoriez, saguzarrez, mitologiaz eta artzaintzaz arituko; tarteka, gure kezkak eta pozak konpartitu nahiko genituzke zuekin, eta batzuetan, hausnarketa sakonagoak egiteko beta hartu.

Zenbat ikasi duten iparraldeko ikasle hauek lurrotan, mitologiaz, Joxemiel Barandiaranen lanen garrantziaz, hemengo artzaintzaz… baina batik bat, zenbat ikasi dugun guk haiekin! Badugu komuneko hizkuntza bat, komuneko kultura bat. Berdinak gara, eta era berean, desberdinak. Horri, aberastasuna esaten zaio. Hegoaldekook Iparraldera pastorala ikustera soilik igotzen bagara, edo Larrainera Tourra pasatzen denean, emozioa eta giro ederra biziko dugu, baina Iparraldearen irudi folklorizatua baino ez dugu jasoko. Iparraldea ezagutu beharra dugu, arestian aipatutako aberastasunaz jabetuko bagara.

“Haizea dator iparraldetik” zioen Xabier Letek, eta guk, ipar haizea, biziki maite dugu.

Aralar biluzten

Gutxi dira Gipuzkoan Aralar bezalako tokiak eta are gutxiago Igaratza bezalako bazterrak. Aralarko zenbait historiaurreko aztarna nahiko ezagunak dira, baina Igaratzan badira altxor berezi batzuk, ez nolanahikoak gainera.

Atzo, Joxan Mujika arkeologoaren eskutik aztarna hauetako batzuk ezagutzeko aukera ederra izan genuen. Talde polit bat elkartu ginen Lizarrustiko Parketxean goizean goiz eta baso marduletatik lehenik eta zelai zabaletatik gero, Igaratzara heldu ginen eguerdirako. Han, Beaskinarteko harrespila, Aiatzioko txabolak, Igaratzako trikuharriak, menhirra eta beste hainbat aztarnen nondik norakoak azaldu zizkigun Joxanek.

Giro bikaina, kontu interesgarriak, jende jatorra eta oro har, igande zoragarria atzokoa.