Category Archives: Iturraran

Egun pasa ederra Pagoetan / Día completo en Pagoeta

Pagoetako parke naturalean egun oso batez naturaz gozatzera gonbidatzen zaituztegu: gure historiako lanbide zaharrak gertutik ezagutu, argizari eta eztizko laberintuetan murgildu, lorategiaren esnatzea behatu, inguruko basoetan paseatu, orientazio zirkuituak egin…  Zatozte, Aste Santua jarduerez betea datorkigu eta!


Auténtico tesoro natural cercano a la costa, el Parque Natural de Pagoeta, situado en Aia, es el destino ideal para la persona amante de la naturaleza, la calma, el bosque y el paseo. Os hemos preparado un sinfín de actividades para Semana Santa: ver una ferrería y un molino en funcionamiento, descubrir los secretos de las abejas, observar el despertar del Jardín Botánico de Iturraran, realizar circuitos de orientación…

Advertisements

Altxorrez beteriko jolas eta ibilbideak Iturraranen

Aurreko igandean burutu genuen Altxorraren bila, orientazio jolasa, Iturraranen. 84 lagun ibili ziren lorategian barna bertako baliza eta altxorrak topatzen eta goiza ederra pasa genuen denok ere.

Itxaron zerrendan geraturikoekin otsailaren 18an egingo da berriz ere, baina hau ere beteta dagoenez jada,  hirugarren bat egingo dugu Martxoaren 4ean.  Azkar ibili izena ematen!

Urtarrila amaiera planez gainezka Iturraranen / Final de enero repleto de planes en Iturraran

Urtarrilari amaiera ederra emango diogu Iturraran Parketxean (Pagoeta Natura Parkea).

Urtarrilaren 27an, larunbata, goizeko 11:30tan, Igeldoko Arrano Etxean sendatutako 2 zapelatz eta belatz gorri bat askatuko dira. Ez galdu aukera eta zatoz momentu magiko hau bizitzera!

Urtarrilaren 28an berriz, igandea, Gipuzkoako Orientazio Taldeak ezarririko orientazio zirkuituetako batean ALTXORRAREN BILA jolasa burutuko dugu. Balizak topatzeaz gain naturako zenbait gaiei buruzko galderei erantzun beharko zaie altxorra bilatu ahal izateko. Sorpresak egongo dira partaide guztientzat.


Vamos a cerrar el mes de enero repleto de planes en el Parketxe Iturraran (Parque Natural de Pagoeta).

El 27 de enero, sábado, a las 11:30, se van a liberar dos ratoneros y un cernícalo común curados en el Arrano Etxea de Igeldo. Un plan fabuloso. ¡No te pierdas esta oportunidad y ven a participar en este mágico evento!

El 28 de enero, domingo,  se va a realizar un juego de orientación y conocimiento del entorno natural que nos rodea en el Circuito de Orientación que está balizado en el Jardín Botánico. Aparte de encontrar las balizas, cada grupo familiar deberá de contestar a preguntas entorno a la naturaleza para poder encontrar su tesoro. Habrá sorpresas para todos los participantes.

Iturraran udazken koloretan / Iturraran vestida de otoño

Udazken koloretan, landen lurrinak zeharkatuz, hitaz oroit eta higan nauk.

Zuhaitz biluziaren gerizpean orpondoa, orbelaren hilobi, horiz eta gorriz dena lokarturik.

Eskuratu hostoa xume bezain eder, hain soila bere heriotzean, zuhaitz guztiaren bizkortasunez hain betea, non erortze honen duintasunak hiri kantatzera naraman.

Berriro zuhaitzari so natzaiok, kezkaturik ote?…joate askearen oparotasunean, betikotasunaren irria zirudik.

Gatibu naukan denborak, bere baitan egositako ametsetaz isekaz bailegoan.

Udazken koloretan, landen lurrinak zeharkatuz, hitaz oroit eta higan nauk, hain soil hire heriotzean, hain xume, adiorik gabeko partitzean.


En los colores de otoño, atravesando los perfumes de los campos, evocándote, estoy en ti.

A la sombra del árbol desnudo, amarillenta y rojiza yace la hojarasca; todo duerme.

Recojo una hoja, es tan simple como bella, tan sencilla al morir, parece aún poseer toda la vitalidad del árbol.

Tanta dignidad al caer me impulsa a cantarte.

De nuevo contemplo el árbol; ¿estará preocupado…?, se diría que dibuja la sonrisa de la eternidad, en la bondad de su libre transcurrir;

Y parece burlarse de los sueños cultivados en las entrañas del tiempo que me esclaviza.

En los colores de otoño, atravesando los perfumes de los campos, evocándote, estoy en ti, tan sencillo al morir, tan simple al irte sin un adiós.

 

Bat, bi, hiru, lau: sagarra jo, sagarra jo, sagarra jo!

Atzo goizean Aiako Satxota sagardotegiko sagastian bildu ginen Nerearen gidaritzapean. Erronka gogorra genuen aurretik: sagardoa ekoiztu ahal izateko sagar bilketa egin behar!

Sagarra bildu aurretik fruituaren heldutasuna neurtzea komeni da, ondoren makilaz sagarrondoaren adarrak astindu eta lurrera eroritako aleak kizkiaz otarrera bildu genituen. Nereak ondorengo prozesua azaldu zigun: fruitua sagardotegiko tolarera eraman eta sagarra joaz muztio goxoa aterako da. Jarraian, zukua upeletan gorde eta denboraren poderioz sagardoa bihurtuko da.

Lan neketsuaren ostean, mahai inguruan bildu eta hamaiketako goxo batekin indarrak berritu genituen: sagar mota ezberdinak dastatzeko aukera izan genuen, baita fruitu honetatik eratorritako hainbat produktu ere (zukua, sagardoa, irasagarra..). Guzti hau txalapartaren doinuez alaituta, sagardogintzarekin lotura estua duen instrumentu hau jotzera animatu baitziren bixitari batzuk. Goiz ederra pasa genuen!

Saguzarrak lagun Iturraran Parketxean

Saguzarrek soinean daramaten ospe txarra ezabatu nahian, Kiko Alvarez biologo adituak ugaztun hegalari hauen hainbat ezaugarri aditzera eman zizkigun atzo, irailak 16. Saguzarrak guregandik oso hurbil bizi diren animali harrigarriak eta misteriotsuak dira baina gautarrak izanik, ezezagunak eta eskuraezinak dira.

Pare bat orduko saioan, aurkitu ditzakegun espezie desberdinak, euren bizitza-ohiturak zein diren, zertaz elikatzen diren, orientatzeko erabiltzen duten sistema, nola erlazionatzen diren, hibernazioa, ingurumenarentzat duten garrantzia… ikasteko aukera izan genuen. Amaieran, tresneria berezi bat erabiliz, saguzarrak entzuteko aukera ere izan genuen eta a ze nolako festa antolatu zen Iturraran Parketxearen inguruan!  Hainbat saguzar arrunt (Pipistrellus pipistrellus) eta baratze saguzar (Esptesicus serotinus) ongi etorria ematera azaldu zitzaizkigun!

Oraindik bisita hauetan parte hartzeko aukerarik izan ez duzuenok, baduzue oraindik parada. Irailaren 30ean, Zegamako Anduetza Parketxean (Aizkorri-Aratz Natur Parkea), saguzarren inguruan beste bisita bat eskeiniko baitu Kiko Alvarezek. Erreserba egin nahi izanez gero, 943 80 21 87 telefonora dei egin dezakezue edota anduetza@gipuzkoamendizmendi.net helbidera mezua bidali.

Larunbat honetan ere talo tailerra Iturraranen / Próximo taller de talos este sábado en Iturraran

Aurreko asteko arrakastaren ondoren, larunbat honetan eta datorrenean (abuztuak 12 eta 19) ere taloari kolpeka jardungo dugu Iturraranen. Agorregiko burdinola eta errotara bisita egin ondoren,  taloak egiten trebatu eta norbere taloa jateko aukera izango  dugu txistor mutur batekin.

Animatu! eta azaldu Agorregira   11:30etarako edota 13tarako Pagoetako parketxerazuzenean. Erreserba egiteko deitu telefono honetara: 943 83 53 89 ( Iturraran).

Este sábado  12 y el próximo sábado 19 volverá  el olor al talo y la txistorra al caserío de Iturraran. Como antaño, se amasará la harina de maíz para hacer esas tortas que alimentaron a los antiguos habitantes de Euskal Herria.

 El taller del talo comenzará a las 13h. en el caserío  Iturraran ( Centro de Información del Parque Natural de Pagoeta) , después de la visita a la  ferrería y molinos e Agorregi, que será a las 11:30.

Interesados llamar al teléfono 943 83 53 89.

Heldu nahiz umeek gozatu zuten taloa egiten, ondoren gustora jateko./ Niños y adultos disfrutaron haciendo su propio talo, para luego comérselo.

Tximeleta, altxabili, aperiko, astatsa, atsoaren arima, atxiamatxia… zer dakigu beraiei buruz?

“Altxabili, aperiko, astatsa, atsoaren arima, astoluma, atxiamatxia, atxinini, axandalo, azapinpirin, bitxilota, eskabi, farfail, gau-ulika, inguma, jainko-belatx, jainko-oilo, jainko-mandatari, lilirita, makara, maripanpalona, maripuxitia, marisorgin, matxita, mitxeleta, mitxirika, oilo-zuri, panpina, pertxilota, pitxilingaria, sorgin-bitxi…, sorgin-oilo, txalumitxi…, txepeleta, txibiltxori, txilipitaina, tximirrita, txintxilinpalo, txintxitola, txipilipeta…, txipirina…, txipiritona, txiruliru, txitxilera, txitxipapa…, ulifarfaila…, atxitamatxi…, atxitamutxita.”

Eta, zerrenda luzea bada ere, hor ez daude diren guztiak. Ehun bat forma ezberdin ditugu tximeleta adierazteko. Mitxeleta betekada egiteko beste izen, beraz.

Asteburu honetan, ekainak 24, eguneko tximeleten inguruko tailer teorikoa eta praktikoa izan dugu Iturraran Parketxean.

Eusko Jaurlaritzako Ingurumen, Lurralde Plangintza eta Etxebizitza Sailak sustatuta, EAEko eguneko tximeleten jarraipen programan interesatuta daudenen eta horko parte-hartzaileen gaikuntza tailerra buruta da. Tankera horretako programak oso tresna baliotsuak bihurtzen ari dira, hiritarren zientzien estrategietan oinarrituta, biodibertsitatearen egoera eta joerak aztertzeko. Tailerraren helburua kanpoan datuak hartzeko protokoloak estandarizatzea izan da, tximeletak identifikatzeko eta haien ekologiari buruzko ezagupideak hobetu eta laguntzaile berriak erakartzea.

Harrizko fruituak Iturrarango Lorategi Botanikoan

Iturrarango Lorategi Botanikoan dagoen Lithocarpus pachyphylus zuhaitzak fruituak eman ditu lehendabiziko aldiz.

Latinetik datorren Lithocarpus hitzak dioen bezala, harri itxurako fruituak ematen ditu, haritza eta gaztainondoaren arteko Himalaiako zuhaitz honek. Jatorrizko herrialdean “Harrizko Haritza” izenez ezagutua da.

Loretan dagoena berriz, Lithocarpus dealbatus deiturikoa da.

Basalandareekin egindako usain goxoko xaboiak Iturraranen

Pasa den asteburuan, ekainak 24, bertako basalandareekin xaboi naturala egiten ikasi genuen Jone Aldabaldetrekuren eskutik. Xaboiaren historian murgiltzeaz gain, xaboiak egiteko erabili beharreko material eta osagaien berri eman ziguten. Bukaeran, taldeka banatu eta xaboi mota ezberdinak egin genituen, bakoitzak 2 xaboi mota ezberdin etxera eraman genituelarik.